Tamlama çeşitleri şunlardır:
İsim tamlaması çeşitleri :
Tamlamaları bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede iki veya daha fazla kelime olup olmadığını kontrol edin. 2. Kelimelerin işlevini belirleyin. 3. Ekleri inceleyin. 4. Soru sorun. Örnek: "düğme ⇒ gömleğin düğmesi". "kumaş boyası". Tamlamaları bulurken sıfat tamlamalarını da göz önünde bulundurmak gerekir, çünkü isim tamlamaları ile karıştırılabilirler.
Tamlama yanlışları, cümledeki isim ve sıfat tamlamalarında görülen hatalardır. Başlıca tamlama yanlışları şunlardır: 1. Tamlayan-Tamlanan Uyuşmazlığı: Adlar ve sıfatlar aynı tamlanana bağlandığında ortaya çıkar. 2. Tamlayan ya da Tamlayan Eki Eksikliği: Cümlede tamlayanın ya da tamlayan ekinin eksik olması. 3. Tamlanan Eksikliği: Tamlananlar ortak olmadığı hâlde, tamlananları ortak olarak kullanmak. 4. Sıfat Tamlaması Yanlışları: Bir sıfatın, bağlandığı bütün isimler için geçerli olmaması. Ayrıca, tamlama yanlışlıkları eklerin gereksiz kullanımı veya yanlış sözcüklere bağlanması gibi durumlarla da ortaya çıkabilir.
Tamlayan ve tamlanan bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. İsim tamlaması ise: Tamlayan, ilgi eklerini (-ın, -in, -un, -ün) alır. Tamlanan, iyelik eklerini (-ı, -i, -u, -ü) alır. Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır. 2. Sıfat tamlaması ise: Tamlayan, sıfattır ve genellikle ismin önüne gelir. Tamlanan, isimdir. Örnekler: İsim tamlaması: "telefonun ekranı". Sıfat tamlaması: "rengarenk ışıklar".
Tamlama, bir kelimenin benzerlerinden ayırt edilebilmesi için başka bir kelimeyle anlam ilişkisi kurularak tamamlanmasıdır. Türkçede iki çeşit tamlama vardır: 1. İsim tamlaması: Bir ismin başka bir isimle tamamlanmasıyla oluşur. 2. Sıfat tamlaması: Bir ismin rengi, şekli, durumu, sayısı gibi özelliklerini belirten sıfatlarla tamamlanmasıyla oluşur. Tamlamalarda iki öge bulunur: Tamlayan: Belirtilen ismi açıklayan, niteleyen sözcüktür. Tamlanan: Belirtilen, açıklanan isimdir.
Basit tamlama, tek sözcüklü tamlama anlamına gelir ve dilbilgisinde böyle bir tamlama türü bulunmamaktadır. Tamlamalar, en az iki kelimeden oluşur. İki ana tamlama türü vardır: 1. Sıfat tamlaması. 2. İsim tamlaması.
Tamlama çeşidi bakımından farklı, Türkçede kullanılan isim tamlaması türlerinin birbirinden farklı olması anlamına gelir. İsim tamlamaları dört ana türe ayrılır: 1. Belirtili İsim Tamlaması: Tamlayan ek alır, tamlanan iyelik eki alır. 2. Belirtisiz İsim Tamlaması: Tamlayan ek almaz, sadece tamlanan iyelik eki alır. 3. Takısız İsim Tamlaması: Tamlayan ve tamlanan ek almaz. 4. Zincirleme İsim Tamlaması: Birden fazla isim tamlamasının birbirine bağlanmasıyla oluşur. Bu türlerin her biri, tamlayan ve tamlananın ek alıp almaması ve konumları açısından farklılık gösterir.
Tamlayan eki, bir varlığın kime ait olduğunu bildiren ektir. Türkiye Türkçesinde tamlayan ekleri şunlardır: Ünsüzle biten ad kök ve gövdelerine {+In} şeklinde: "-ın, -in, -un, -ün"; Ünlüyle bitenlerden sonra {+nIn} şeklinde: "-nın, -nin, -nun, -nün". Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde -im şekline dönüşür: "benim"; "bizim". Tamlayan eki, belirtili isim tamlamalarında kullanılır. Örnekler: "Kitabın kapağını çok beğendim". "Fabrikanın müdürü işçilerce çok seviliyor". "Öğretmen, benim şiirimi çok beğendi".
