Soya, kumlu-killi topraklar başta olmak üzere farklı toprak tiplerinde yetişebilir
Soya için en iyi yetişme ortamı, killi, killi kumlu, orta ağır, kolay ısınan ve humuslu topraklardır
Soya, çok kumlu topraklar dışındaki toprak türlerinde iyi gelişir. Tuzlu ve çorak topraklarda ise verimde önemli düşüşler görülebilir
Soya için toprağın asitliği de önemlidir; genellikle orta seviyelerdeki (pH: 6,0-6,5) toprak asitliği soya için uygundur. Asit karakterli gübrelerin kullanılmaması önerilir
Soya fasulyesi, ılık ve nemli iklimlerde en iyi şekilde yetişir. En uygun sıcaklık aralığı 20-30°C olup, 35°C ve üzerindeki sıcaklıklar üretimi olumsuz etkiler. 18°C'nin altı ve 40°C'nin üstü sıcaklıklar soyanın gelişimini engeller. Soya, bol yağış alan Karadeniz bölgesi dışında, sulama ile yetiştirilebilir. Türkiye'de soya yetiştiriciliği, Çukurova, Antalya Ovası ve Ege kıyılarında ikincil ürün olarak yapılmaktadır.
Soya fasulyesinin en kaliteli olduğu yer hakkında kesin bir bilgi bulunmamaktadır. Ancak, soya fasulyesi en çok Amerika Birleşik Devletleri, Brezilya, Ukrayna ve Arjantin gibi ülkelerde yetiştirilmektedir. Türkiye'de ise soya fasulyesi genellikle Çukurova ve çevresinde üretilmektedir. Soya fasulyesinin kalitesi, yetiştirme koşulları, toprak tipi ve iklim gibi faktörlere bağlı olarak değişebilir.
Soya tarımında kullanılan bazı gübreler: Azot, fosfor ve potasyum: Genel bir kural olarak, soya tarımında dekara 3-5 kg saf azot (N), 8-10 kg fosfor (P) ve 10-12 kg potasyum (K) gübresi ekimden önce toprağa karıştırılmalıdır. Diamonyum fosfat (DAP): %18 N ve %46 P içeren kompoze bir gübre olarak kullanılabilir. Amonyum nitrat: Çiçeklenme döneminde üst gübreleme olarak dekara 3-5 kg saf azot sağlamak amacıyla kullanılabilir. Organomineral tek sıvı taban gübresi: Toprakta bağlanmayan fosforlu olarak Structure ürünü tavsiye edilmektedir. Gübreleme işlemi öncesinde mutlaka toprak tahlili yaptırılmalı ve en uygun gübreleme şekli tahlil sonuçlarına göre belirlenmelidir.
En iyi toprak çeşidi, bitkilerin ihtiyaçlarına ve yetiştirme koşullarına bağlı olarak değişebilir. Ancak, genel olarak humus bakımından zengin ve nötr pH seviyesine sahip topraklar en kaliteli topraklar olarak kabul edilir. Bazı iyi toprak çeşitleri: Çernezyom (Kara Toprak): Humus bakımından zengin olması nedeniyle tarım için uygundur. Tınlı Toprak: Kil, kum ve silt karışımından oluşur, drenajı iyidir ve nemi tutabilir. Kırmızı Toprak: Demir oksit içeriği yüksek olup, bitki yetiştirmek için verimlidir. Akarsu Tortul Toprak: Akarsuların taşıdığı malzemelerle oluşur, suyu iyi tutar ve mineraller açısından zengindir. Toprak kalitesini artırmak için organik gübreler, kompost ve doğal mineraller kullanılabilir.
Türkiye'de soya fasulyesi yetişen bazı iller: Adana ve Osmaniye. Samsun. Mersin, Şanlıurfa, Gaziantep, Kahramanmaraş. Tokat. Soya fasulyesi, Türkiye'de doğal yetiştirme alanları olarak Orta ve Doğu Karadeniz bölgesinde de yetişir, ancak bu bölgelerde daha çok fındık ve çay üretimi yapıldığı için soya fasulyesi ekimi azalmıştır. Soya fasulyesi ayrıca, Ege ve Akdeniz bölgelerinin sulanabilir alanlarında da yetiştirilir.
En yüksek verimli soya çeşidi olarak birkaç aday öne çıkmaktadır: Arısoy: Yapılan bir araştırmada dekara en yüksek tohum verimi (367,4 kg/da) Arısoy çeşidinden elde edilmiştir. Omaha: Bir başka araştırmada dekara en yüksek tohum verimi (314,6 kg/da) Omaha çeşidinden alınmıştır. Atakişi: Aynı araştırmada Atakişi çeşidi de yüksek verim (292,4 kg/da) göstermiştir. Soya tohumu seçimi, yüksek verim, hastalıklara dayanıklılık ve çevresel koşullara uyum gibi birçok faktörü dikkate almayı gerektirir.
Soya fasulyesi yetiştiriciliğinde dikkat edilmesi gerekenler: Toprak Hazırlığı: Sonbaharda toprak 20-25 cm derinlikte sürülmeli ve havalandırılmalıdır. Ekim Zamanı: Toprak sıcaklığının 8-10 dereceye ulaştığı zaman ekim yapılmalıdır. Gübreleme: Ekimle beraber dekara 2-3 kg saf azot ve 6 kg fosfor verilmelidir. Sulama: Ekimden hasada kadar dekara 500-600 ton su verilmelidir. Hastalık ve Zararlılarla Mücadele: Yabancı otlarla kimyasal mücadele ve çapalama yapılmalıdır. Bakteri Aşılaması: İlk kez ekimde, tohumların özel soya bakterisi ile aşılanması gereklidir. Soya fasulyesi, kumlu-killi, orta ağır topraklarda iyi yetişir.
Doğa ve Hayvanlar
Tatlı maymunlar nerede yaşar?
Sığırlar kaça ayrılır?
Tatlı sularda yaşayan balıklar neden önemlidir?
Tavuklar yumurtayı nereden alır?
Suların çekilmesi neye işarettir?
Sultan papagani kaç kelime ezberler?
Sıralı üç yıldız hangi yönü gösterir?
Sıfır atık programı kapsamında organik atıklar nasıl değerlendirilir?..
Su döngüde kaç kez kullanılır?
Tavşanlara her gün yem verilir mi?
Sultan Papaganı'nın yaşı neden önemli?
Tarihte en büyük çekirge sürüsü nerede görüldü?
Tarpan ve Przewalski atı aynı mı?
Taksim'de hangi bit pazarı var?
Tavşan doğada kaç yıl yaşar?
Taena sagiata hangi hayvanda bulunur?
Sırtlan ne zaman tehlikeli olur?
Spin kamış en fazla kaç atar olmalı?
Tavuklara hangi yem daha çok yumurta yaptırır?
Su samurun en büyük düşmanı nedir?
Taklacı güvercin en fazla kaç takla atar?
Tatlı su balıkları nelerdir?
Sultan Papağanları neden gece korkar?
Suriye'nin iklimi nasıl?
Sultan papağanları kaç saat uyursa ölür?
Step ikliminde hangi bitki örtüsü görülür?
T ile başlayan kaç tane bitki var?
Soğukta akrep neden ölür?
Sonbaharda hangi çiçekler olur?
Soğuk iklimin özellikleri nelerdir?
Sultan papağanının hasta olduğu nasıl anlaşılır?
Sıfır Atık Mavi Projesi Nedir?
Su yosunu ve deniz yosunu aynı şey mi?
Suriye'nin yüzde kaçı çöl?
Sultan papagani kaç m2 kafeste durmalı?
Sri Lanka'da en soğuk kaç derece?
Su teresinin yetiştiği su nasıl olmalı?
Taenia saginata larvası nerede bulunur?
Tayga ormanları hangi iklimde görülür?
Solan orkideye hangi vitamin verilir?