Tarih biliminde tenkit aşaması , eldeki belgelerin ve bilgilerin doğruluğunu araştırmayı ve yanlış bilgileri ayıklamayı içerir. İki aşamadan oluşur:
Dış Tenkit :
İç Tenkit :
Tenkit kriterleri arasında şunlar yer alır:
Tarihçi, binlerce belge içinden kendi ilgi ve amacına uygun belgeleri seçer
Tarih biliminin gelişimi, üç ana başlığa ayrılarak incelenebilir: 1. Zamana Göre: Tarih, farklı çağlara ve yüzyıllara ayrılarak incelenir. 2. Mekana Göre: Tarihi olaylar, meydana geldikleri yerlere göre sınıflandırılır. 3. Konuya Göre: Siyasi tarih, savaşlar tarihi, sanat tarihi, hukuk tarihi gibi farklı alanlara göre tasnif edilir. Ayrıca, tarih biliminin gelişim aşamaları arasında hikayeci tarih, kronik tarih, öğretici tarih, sosyal tarih ve bilimsel tarih gibi türler de bulunmaktadır.
Tarih öncesi ve tarihi çağların ayrılmasında kullanılan bazı ölçütler: Teknolojik gelişmeler. Coğrafi ve kültürel değişimler. Sanat eserlerinin incelenmesi. Sosyal, siyasal, kültürel ve ekonomik gelişmeler. Yazının bulunması. Bu ölçütler, tarih öncesi çağların dönemlere ayrılmasında arkeologlar ve tarihçiler tarafından kullanılmaktadır.
Tarih biliminde objektiflik, olayların kişisel görüşlerden bağımsız bir şekilde, tarafsız olarak incelenmesi ve yorumlanması anlamına gelir. Objektif bir tarihçi, farklı kaynakları eleştirel bir bakış açısıyla değerlendirir, çelişen bilgileri karşılaştırır ve en doğru sonuca ulaşmaya çalışır. Bu ilke, tarih biliminin güvenilirliğini artırır ve tarihin daha doğru bir şekilde anlaşılmasını sağlar.
Tarihsel sınıflandırma, tarihin zamana, mekâna ve konuya göre bölümlere ayrılmasıdır. Zamana göre sınıflandırma: Tarihi olayların yaşandığı zaman dilimine göre çağlara veya yüzyıllara ayrılarak incelenmesidir. Mekâna göre sınıflandırma: Tarihi olayların meydana geldiği yer adlarına göre sınıflandırılmasıdır. Konuya göre sınıflandırma: Tarihi olayların ilgili olduğu konulara göre sınırlandırılmasıdır.
Tarih biliminin temel soruları şunlardır: 1. Tarihin konusu nedir? Tarih, insana ait her türlü faaliyeti inceler. 2. Tarih nasıl bir bilimdir? Tarih, geçmiş ile bugün arasında köprü kuran, olayların sebep ve sonuçlarını inceleyen bir sosyal bilimdir. 3. Tarihî olaylar nasıl incelenir? Yer ve zaman belirtilmelidir. Neden-sonuç ilişkisi kurulmalıdır. Belgelerden yararlanılmalıdır. 4. Tarihin araştırma yöntemi nasıldır? Farklı bilim dallarından yararlanılmalıdır. Kişisel düşünceler kullanılmamalıdır. Bu sorular, tarih biliminin temel prensiplerini ve araştırma yöntemlerini belirler.
Tarih biliminde üç temel yöntem şunlardır: 1. Tarama (Kaynak Arama). 2. Tasnif (Sınıflandırma). 3. Tahlil (Çözümleme). Ayrıca, tarih biliminde kullanılan diğer yöntemler arasında tenkit (eleştiri) ve terkip (sentez) de bulunmaktadır. Tenkit, elde edilen verilerin gerçek veya sahte olup olmadığını değerlendirmeyi içerir. Terkip, tüm aşamalardan sonra ulaşılan bilgilerin bir araya getirilerek esere dönüştürülmesidir.
Tarih biliminin bazı özellikleri: Deney ve gözlem yapılamaz. Yer ve zaman belirtilmelidir. Neden-sonuç ilişkisi vardır. Belgelere dayanır. Kesin bilgiler içermez. Geçmişi inceler. Sosyal bir bilimdir.
Eğitim
Tarih biliminde tenkit aşaması ve kriterleri nelerdir?
Skuamoöz ve keratinize ne demek?
Suyun yoğunluğu sıcaklıkla değişir mi?
Soğutmalı inkübatör ne işe yarar?
Taberi'nin tarihi neden önemli?
Sorubak'ta nasıl test çözülür?
Stokiyometrik hesaplamalar nasıl yapılır?
Taslak oluşturma neden önemlidir?
Sosyal ve toplumsal sorumluluk nedir?
Sirke asidi ve su birleşir mi?