Tahakkuka dayalı muhasebe , gelir ve giderlerin alındıkları veya yapıldıkları anda gerçekleşmiş sayılması ve bunların ilgilendirdikleri dönemin finansal tablolarında yer alması esasına dayanır
Bu muhasebe türünde, gelir veya giderin miktar ve mahiyet olarak kesinleşmiş olması yeterlidir; kısmen ya da tamamen tahsil edilmesi veya ödenmesi şart değildir
Tahakkuka dayalı muhasebe, özellikle vergi kayıtlarının düzenlenmesinde önemli bir rol oynar. Vergi borcu veya SGK prim borcu olarak ortaya çıkan tahakkuk, geçerli ve resmi belgelere dayalı şekilde hesaplanır ve ödenmesi gereken tarihi belirtir
Üç çeşit muhasebe fişi vardır: 1. Kasa Tahsil Fişi: İşletmenin kasasına para girdiğinde kullanılır. 2. Kasa Tediye (Ödeme) Fişi: İşletmenin kasasından para çıktığında kullanılır. 3. Mahsup Fişi: Kasa hesabını ilgilendirmeyen, tamamı nakit olmayan işlemler için düzenlenir.
Muhasebe yönetmeliği, kamu idarelerinin hesap ve kayıt düzeninde saydamlık, hesap verilebilirlik ve tekdüzenin sağlanması, işlemlerin kayıt dışında kalmasının önlenmesi, faaliyetlerin gerçek mahiyetlerine uygun olarak sağlıklı ve güvenilir bir biçimde muhasebeleştirilmesi amacıyla hazırlanan yönetmeliklerdir. Bu yönetmelikler, genel yönetim kapsamındaki kamu idarelerini kapsar ve mali tabloların zamanında, doğru, muhasebenin temel kavramları ve genel kabul görmüş muhasebe ilkeleri çerçevesinde hazırlanmasını sağlar. Türkiye'de bu konuda yürürlükte olan yönetmeliklerden bazıları şunlardır: Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği. Merkezi Yönetim Muhasebe Yönetmeliği. Türkiye İş Kurumu Muhasebe Uygulama Yönetmeliği.
UFRS'ye göre örnek muhasebe kayıtlarına şu sitelerden ulaşılabilir: assets.kpmg.com. unec.edu.az. pwc.com.tr. researchgate.net. tr.linkedin.com.
Muhasebe, bir işletmenin finansal işlemlerini kaydetmek, sınıflandırmak, analiz etmek ve raporlamak için kullanılan sistematik bir süreçtir. Daha kısaca, muhasebe; ekonomik faaliyetler yürüten tüm kuruluşların mali nitelikteki işlemlerini kaydeden, sınıflandıran, özetleyerek rapor eden ve sonuçlarını yorumlayan ve analiz eden bilim dalıdır.
Muhasebenin işlevleri dört ana başlık altında toplanabilir: 1. Kaydetme Fonksiyonu: İşletmenin mali işlemlerinin belgelere dayanarak muhasebe sistemine göre kaydedilmesi. 2. Sınıflandırma Fonksiyonu: Kaydedilen bilgilerin belirli zaman aralıklarında derlenip niteliklerine göre gruplara ayrılması. 3. Özetleme Fonksiyonu: Sınıflandırılan işlemlerin dönem sonlarında toplanarak daha kolay sonuçlar elde edilmesi ve kayıtların kontrolünün sağlanması. 4. Raporlama Fonksiyonu: Kaydedilen, sınıflandırılan ve özetlenen işlemlerin mali tablolar aracılığıyla raporlanması ve yorumlanması.
Genel muhasebe ilkeleri, iki ana gruba ayrılır: 1. Gelir tablosu ilkeleri: gerçekleşmiş hasılat ilkesi; dönemsel hasılat ve maliyet eşleştirmesi ilkesi; uygun amortisman ilkesi; olağandışı gelir ve giderlerin ayrı gösterilmesi ilkesi; tüm gelir ve giderlerin gösterilmesi ilkesi; uygun karşılık ilkesi. 2. Bilanço ilkeleri: şarta bağlı giderlerin gelir tablosuna yansıtılması ilkesi; dönem ayırıcı aktif karakterli işlemlerin ayrıca gösterilmesi ilkesi; vadeli alacakların bilanço günkü değerine indirgenmesi ilkesi; birikmiş amortismanların gösterilmesi ilkesi; kesin olmayan alacaklar için tahakkuk yapılmaması ilkesi; kullanılması hukuken sınırlı varlıkları belirtilmesi ilkesi. Ayrıca, muhasebenin beş temel ilkesi olarak da bilinen diğer ilkeler şunlardır: gelirin muhasebeleştirilmesi ilkesi; maliyet ilkesi; eşleştirme ilkesi; tam açıklama ilkesi; tarafsızlık ilkesi.
Tahakkuklu muhasebe kaydı, gelir veya giderlerin miktar ve mahiyet olarak kesinleştiği, ancak henüz tahsil edilmediği veya ödenmediği durumları ifade eder. Peşin muhasebe kaydı ise, gelir veya giderin peşin olarak tahsil edildiği veya ödendiği durumları kapsar. Bazı tahakkuklu ve peşin muhasebe kayıtları: Gelir Tahakkukları . Gider Tahakkukları . Gelecek Aylara Ait Gelirler . Geçici Vergi Tahakkuku. Örnek kayıt: X Şirketi, 15.01.2019 tarihinde 01.01.2019 – 31.12.2020 dönemini kapsayacak şekilde bir işyeri kiralamış ve kira bedeli olarak 480.000 TL ödemiştir. Kayıt: Borç: İşyeri Kira Giderleri 20.000,00; Alacak: 180 Gelecek Aylara Ait Giderler 220.000,00, 280 Gelecek Yıllara Ait Giderler 240.000,00, 320 Satıcılar 480.000,00. Bu kayıtta, peşin ödenen giderlerin bir kısmı cari döneme (Ocak) ait olduğu için gider hesaplarına kaydedilmiştir.
Ekonomi
Sıfır araç alırken nakit mi kredi mi?
Tareks başvurusu hangi durumlarda yapılır?
Teşvik edici faktörler nelerdir?
Tazminat miktarı gelir durumuna göre mi?
Tahsil makbuzu fatura yerine geçer mi?
Tarladan elde edilen gelir vergiye tabi mi?
Tarım ürünleri vadeli işlem nasıl yapılır?
TEB Majistral Programı Nasıl Kullanılır?
Tekfen ve Tekfen İnşaat aynı mı?
Tevsik belgesi nasıl alınır?
Sınır değer yüzde kaç olmalı?
Tediye makbuzu nedir?
Tatilya yerine ne yapıldı?
Tapuda kredi kartı ile ödeme nasıl yapılır?
Tamamlayıcı ve ikame mallara örnek nedir?
Takas toplu ne zaman hesaba geçer?
Tedarik nedir?
Teşhir ürünlerinde indirim var mı?
Tat Gıda neden satıldı?
Tam altının yerine ne kadar çeyrek alınır?
Tareks ve DTS aynı mı?
Temettü hisseleri nasıl seçilir?
THY 4 çeyrek bilançosu ne zaman?
Tekelde kısa dönem arz eğrisi neden yoktur?
Temu gümrük sınırı 5 paket mi?
Tarım Dışı İstihdam kaç olursa piyasa olumlu etkilenir?
Teknik analiz öğrenmek için hangi grafik?
Tatneft Aytemiz'in sahibi kim?
Swift ve EFT farkı nedir?
Tevkifat bilgisi eklenemez ne demek?
Ticari ek hesap en fazla kaç gün kullanılır?
Tapu harcını banka ile ödeme nasıl oluyor?
Swap aks ne işe yarar?
Tarla kirası ne kadar olmalı?
The Puret Solutions kimin markası?
Tahsis numarasında B ve C ne demek?
Tahsilatı yapan kişi makbuza ne yazar?
Temmuz ayında altın fiyatları neden düşer?
Terfi ve zam aynı şey mi?
TEB kart bloke kaldırma SMS ile nasıl yapılır?