Takastaki çekin karşılıksız iade edilmesi , çekin bankaya ibraz edildiğinde üzerinde yeterli karşılık bulunmaması nedeniyle ödenemediği ve "karşılıksızdır" işlemi yapılarak hamiline iade edildiği anlamına gelir
Bu durum, çeki düzenleyen kişinin hesabında yeterli bakiye bulunmadığı için gerçekleşir. Banka, çekin karşılıksız olduğunu belirten bir bildirim yapar ve çek sahibi bu durumu öğrenmiş olur
Karşılıksız çek düzenleme, yasal yaptırımlara yol açabilir ve adli para cezası, çek düzenleme ve hesap açma yasağı gibi cezalarla sonuçlanabilir
Karşılıksız çekte iki müdür bulunması durumunda, cezai sorumluluk, çek hesabı sahibi olan tüzel kişinin mali işlerini yürütmekle görevli yönetim organının üyelerine veya çek karşılığını bankada bulundurmakla yükümlü olan kişilere aittir. Eğer çek, tüzel kişi adına düzenlenmişse, yönetim organı ile ticaret siciline tescil edilen şirket yetkilileri hakkında çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı kararı verilebilir. Ayrıca, hakkında yasaklama kararı verilen kişiler, mahkum olunan cezanın infaz edildiği tarihten itibaren üç yıl ve her halde yasağın konulduğu tarihten itibaren on yıl geçtikten sonra, hükmü veren mahkemeden yasağın kaldırılmasını talep edebilirler. Karşılıksız çek düzenleme suçu ciddi cezai yaptırımlar öngördüğünden, hukuki süreç karmaşık olabilir; bu nedenle bir avukattan yardım alınması önerilir.
Karşılıksız çek şikayetten vazgeçme süresi, şikayetçinin şikayetinden vazgeçmesi durumunda dava sonuçlanmış olsa dahi, hükmün kesinleşmesine kadar yapılabilir. Şikayet süresi ise, çekin karşılıksız olduğunun öğrenildiği tarihten itibaren 3 ay ve her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren 1 yıl olarak belirlenmiştir.
Karşılıksız çek şikayet dilekçesi, nöbetçi icra ceza mahkemesine verilir. Ayrıca, şikayetin yapılacağı yerler şu şekilde sıralanabilir: çekin ibraz edildiği yer; çek hesabının banka şubesinin bulunduğu yer; keşide edenin yerleşim yeri; alacaklının bulunduğu yerleşim yerinde bulunan icra mahkemeleri. Şikayet süresi, fiilin öğrenildiği tarihten itibaren üç ay, her halde fiilin işlendiği tarihten itibaren bir yıldır.
Karşılıksız çek için icra ceza mahkemesinden talep edilebilecekler şunlardır: Adli para cezası. Çek düzenleme ve çek hesabı açma yasağı. Karşılıksız çek düzenleme suçu için açılan davalar, İcra ve İflas Kanunu'nda düzenlenen yargılama usulüne tabi olup, icra ceza mahkemesinde görülür. Bu süreçte, yetkili icra ceza mahkemesi, çeki düzenleyenin veya hamilin yerleşim yeri mahkemesi ile çekin ibraz edildiği şube veya çek hesabının açıldığı banka şubesinin bulunduğu yer mahkemesidir. Yasal süreçlerin karmaşıklığı nedeniyle, bir avukattan hukuki danışmanlık alınması önerilir.
Çek, aşağıdaki hallerde hükümsüz olur: 1. Çalınması veya kaybolması: Çekin üçüncü kişiler tarafından kötü niyetle kullanılması riskini önlemek için çalınması veya kaybolması durumunda iptal edilebilir. 2. Sahte veya usulsüz düzenlenmesi: İmza taklidi, sahte düzenleme veya boş kağıda sonradan çek düzenlenmesi gibi hallerde çek geçersiz sayılır. 3. Hatalı teslim: Çekin yanlış kişiye teslim edilmesi ve gerçek alacaklı dışında biri tarafından tahsil edilmesi durumunda iptal edilebilir. 4. Çek üzerinde değişiklik yapılması: Çek üzerinde izinsiz değişiklik yapılması çekin geçersiz olmasına yol açar. 5. Ödemenin yapılamaması: Çekin yazıldığı tutarın ödenememesi durumunda banka tarafından reddedilmesi ve geçersiz hale gelmesi.
Karşılıksız çek takastan birkaç gün sonra döner. Çekin takasa verilmesi ile hamilin eline ulaşması arasında birkaç gün olabilir. İbraz süresi ise çekin düzenlendiği yere ve ödeme yerine göre değişir: Çek, düzenlendiği yerde ödenecekse 10 gün içinde ibraz edilmelidir. Çek, düzenlendiği yerden başka bir yerde ödenecekse 1 ay içinde ibraz edilmelidir. Ödeme ve düzenleme yerleri farklı kıtalarda bulunuyorsa süre 3 ayı bulabilir. İbraz süresi, çekin üzerinde yazılı olan düzenleme tarihinin ertesi günü başlar ve son gün resmi tatile denk gelirse takip eden ilk iş günü esas alınır.
Çekin iptal edilmesi için aşağıdaki durumların gerçekleşmesi gerekmektedir: Çekin zayi olması. Çekteki hakkın devam ediyor olması. Çek zilyetliğinin tekrar alınamayacak olması. Çek iptali davası, çekin yetkili hamili tarafından asliye ticaret mahkemesinde açılabilir. Çeki düzenleyenin (keşidecinin), çek iptali davası açma hakkı yoktur; Yargıtay bu yönde kararlar vermektedir.
Ekonomi
Takasbank ve takas odası aynı mı?
Takastaki çek karşılıksız iade ne demek?
Tek başına şirket kurmak mantıklı mı?
Temettü yatırımı nasıl yapılır?
Tapu harcı ve KDV ayrı ayrı mı hesaplanır?
Süper Lig'de neden gol çizgisi yok?
Taks oranı nasıl hesaplanır?
Tahsilât makbuzunda hangi bilgiler olmalı?
Tahvil fiyatları neden düşer?
Tevkifatlı satış faturası muhasebe kaydı nasıl yapılır?
Tekel Mavisi neden kaldırıldı?
Teknik analizde konsolidasyon nedir?
Sümer Holding ne iş yapar?
Sırbistan dinarı en yüksek kaçı gördü?
Tarkan Ser ne iş yapıyor?
Tefal markası kime satıldı?
Tasarruf finansman şirketleri nasıl yönetilir?
THY'de mali bilet ne zaman zorunlu?
Tasfiye halindeki fabrika ne olur?
Tasfiye halindeki şirket defterlerini kaç yıl tutar?
Süzme sayac fatura nasıl hesaplanır?
SW alıcı ne demek?
Swift ve BIC kodu aynı şey mi?
Tevkifat fatura sınırı altında kalırsa ne olur?
Tarfin kredi veriyor mu?
TEB'de otomatik tahsilat nedir?
Ticari defterlere fatura nasıl kaydedilir?
Swap oranı nasıl hesaplanır?
Testak uygunluk belgesi nedir?
Taks değeri yüksek olursa ne olur?
Suudi Arabistan'ın parası neden değerli?
Telefon ile banka hesabı açılır mı?
Taahhütsüz tarifeler neden daha pahalı?
Talep işleme alma nedir?
Ters bayrak ve ters flama aynı mı?
Sıcak ve soğuk arasındaki fark nedir?
Terra LUNA en yüksek kaçı gördü?
Tarım krediden alışveriş yapmak mantıklı mı?
TCMB para arzı nasıl hesaplanır?
Süper Lotta 2 ve 3 bilene ne kadar veriyor?