Sözlü kültür , bilgi, sanat, fikir ve kültürün bir nesilden diğerine sözlü olarak aktarıldığı, korunduğu ve iletildiği bir insan iletişimi biçimidir
Özellikleri :
Örnekler :
Sözlü kültürün bazı özellikleri: Aktarım: Bilgi ve kültür, konuşma veya şarkı yoluyla bir nesilden diğerine aktarılır. Anılar ve bilgi birikimi: Bir grubun nesiller boyunca ortaklaşa taşıdığı anılar ve bilgi birikimidir. Duyu organları: En önemli duyu organı kulaktır. Somutluk: Bilgi, soyut olmaktan ziyade hep insan deneyimine dayalıdır. Yarışma dinamiği: Üretim genellikle yarışma dinamiğine göre gerçekleşir. Kalıplaşma: Atasözleri, deyimler, tekerlemeler gibi söz kalıpları kullanılır. Hafıza: Bilgiler, bellekte depolanır ve hatırlanmaya müsaittir. Toplumsal yapı: Kültürel mirasın aktarımında dil önemli bir rol oynar. Teknolojik eksiklik: Okuma, yazma ve bilgiyi aktarmaya yarayan teknolojiden yoksundur. Tutuculuk: Sözlü kültür, tutucu ve gelenekseldir.
Sözlü ve yazılı edebiyat arasındaki temel farklar şunlardır: Yazılılık: Sözlü edebiyat, yazının icadından önceki döneme ait olup, anlatım tamamen söz yoluyla gerçekleşir. Anonimlik: Sözlü edebiyatta eserler genellikle anonimdir ve zaman içinde farklı anlatıcılar tarafından değişikliklere uğrayabilir. Kalıcılık: Sözlü edebiyatta eserler hatırlanarak ve tekrar edilerek yaşatılır, bu nedenle kalıcı değildir. Tür Çeşitliliği: Yazılı edebiyat, farklı türlerin ortaya çıkmasına olanak tanır (roman, hikaye, tiyatro, şiir vb.). Dil ve Anlatım: Sözlü edebiyatta dil ve anlatım daha sistematik hale gelir, toplumsal, kültürel ve bireysel temalar işlenir.
Sözlü ve yazılı anlatım süreci genel olarak beş aşamaya ayrılır: 1. Ön yazma (hazırlık). 2. Taslak oluşturma. 3. Gözden geçirme. 4. Düzenleme. 5. Yayımlama. Ayrıca, yazılı anlatım türleri düşünce niteliği olanlar, sanatsal değeri olanlar ve yazışmalar olmak üzere üç grupta toplanabilir.
Kültür, toplumların tarih boyunca oluşturduğu değerler, inançlar, normlar, dil, sanat, gelenek ve yaşam biçimlerinin bütünüdür. Kültürün bazı özellikleri: Toplumsaldır ve paylaşılır. Öğrenilerek kazanılır ve kuşaktan kuşağa aktarılır. Sürekli değişir ve gelişir. Maddi ve manevi ögeler içerir. Bireyin davranışlarını yönlendirir. Evrensel yönü olsa da her toplumda farklıdır. Değer, norm ve sembollere dayanır. Çevresel ve tarihsel faktörlerden etkilenir. Kültür, sadece sanatsal bir bağlamla sınırlı olmayıp, düşünce biçimleri, gelenekler, inanç sistemleri, ritüeller, giyim tarzları, yiyecekler ve mimari gibi birçok alanda kendini gösterir.
Sözlü edebiyat, yazılanın aksine konuşulan veya söylenen bir edebiyat türüdür. İslamiyet öncesi Türk edebiyatında sözlü edebiyat örnekleri: Koşuk: Sığır denilen sürek avlarında söylenen, doğa, aşk, savaş ve yiğitlik konularını işleyen şiirlerdir. Sagu: Yuğ adı verilen ölüm törenlerinde, ölen kişinin erdemlerini ve ölümünden duyulan hüznü dile getiren ağıtlardır. Sav: Bugünkü atasözlerinin ilk biçimi olan, yaşam, toplum ve insan doğasıyla ilgili öğütler veren özlü sözlerdir. Destan: Toplumu derinden etkileyen olaylar sonucunda halk arasında kendiliğinden oluşan, uzun nazım türleridir. Sözlü edebiyat ürünleri, daha yazının bulunmadığı dönemlerde dinsel törenlerde üretilmeye başlanmış ve kuşaktan kuşağa aktarılarak yaşatılmıştır.
Osmanlı'da sözlü kültür ürünleri şunlardır: Destanlar ve halk hikâyeleri. Saz şairleri. Tiyatro örnekleri. Helva sohbetleri. Ayrıca, Yazıcıoğlu Mehmed'in Hz. Muhammed'i anlatan Muhammediyye adlı eseri, halk arasında Kur'an-ı Kerim'den sonra en çok okunan kitap olma özelliğini yüzyıllarca korumuştur.
9. sınıf düzeyinde sözlü kültür ürünleri şunlardır: Atasözleri ve deyimler. Masallar ve hikayeler. Destanlar. Türküler ve maniler. Ağıtlar ve tekerlemeler. Fıkralar ve efsaneler. Ninniler ve halk oyunları. Bu ürünler, yazının olmadığı toplumlarda kuşaktan kuşağa sözlü olarak aktarılmıştır.
Kültür ve Sanat
Sözlü kültür nedir?
TinkerBell hangi peri?
Tango'da kaç çift dans eder?
Süvari ve atlı asker aynı şey mi?
Tabloya hangi vernik kullanılır?
Sprey Boyada hangi renkler karıştırılabilir?
Tarkan'ın en iyi albümü hangisi?
Süt anne ve süt abla arasındaki fark nedir?
Takara kun to amagi kun ne anlatıyor?
The Quintessential Quintuplets 1. bölüm ne anlatıyor?
Tarihte Sümbül Ağa var mı?
Tensaiouji akaji ne anlatıyor?
Tanburanın özellikleri nelerdir?
Storyboard nasıl yapılır?
Su resmi neyi temsil eder?
Stencil baskı zor mu?
Suflör ne iş yapar?
Theme müzik ne demek?
Tilki ve kurt neden düşman?
Tam gecenin köründe kim söylüyor?
Taladro kan 2 kaç yılında çıktı?
Tanzimat döneminde en önemli şair kimdir?
Timuçin ve Cengiz Han aynı kişi mi?
Tellioğulları ve Seferoğulları gerçekte kim?
Soyut resim posteri nasıl yapılır?
Teddy ayı neyi temsil eder?
Suriye başkenti neden Şam?
Tebeşirli yazı hangi font?
Tatlı dille ilgili özlü söz nedir?
Survivor Nisa'nın eski sevgilisi kim?
Survivor gönüllüler ve ünlüler nasıl belirleniyor?
Tarkan güçlü kahraman hangi çizgi romandan uyarlama?
Soğuk espriler neden kısa olur?
Titanların Savaşı ve Tanrıların Savaşı aynı mı?
Tanrı Dağı efsanesi nedir?
Suskunca ne anlatıyor?
Telemac'ın ana fikri nedir?
Su perileri nasıl görünür?
Sunam Türküsü kime ait?
Theo Angelopoulos hangi akıma mensup?