Tanzimat. dönem şiirinde ''sanat için sanat'' anlayışı hakimdir
Bu dönemde sanatçılar, bireysel konulara yönelmiş ve siyasi-toplumsal olaylara değinmemişlerdir
Ayrıca, ''güzel olan her şey şiirin konusu olabilir'' anlayışı kabul görmüştür
Tanzimat dönemi şiirinin bazı özellikleri: Konu Değişikliği: Aşk, hasret gibi kişisel konular bir yana bırakılıp eşitlik, özgürlük, adalet gibi toplumsal konulara önem verilmiştir. Dil: Dilde sadeleşme amaçlanmış, ancak bu konuda başarılı olunamamıştır. Nazım Şekilleri: Divan şiiri nazım şekilleri (gazel, kaside, terkib-i bent vb.) kullanılmıştır. Ölçü: Aruz ölçüsü kullanılmış, hece ölçüsü ise az da olsa denenmiştir. Bütünlük: Konu bütünlüğüne ve şiirin baştan sona belirli bir düşünce etrafında gelişmesine önem verilmiştir. Fransız Etkisi: Özellikle ikinci dönemde Fransız şiirinden etkilenilmiş, yeni nazım şekilleri denenmiştir. Toplumsal Temalar: Şiirlerde kanun, düzen, bayrak, millet gibi kavramlar işlenmiştir. Sanat Anlayışı: İlk dönemde "toplum için sanat", ikinci dönemde ise "sanat için sanat" anlayışı benimsenmiştir.
Tanzimat 1. Dönem ve 2. Dönem şiiri arasındaki farklar şunlardır: 1. Dönem: - Sanat Anlayışı: "Sanat toplum içindir" görüşü hakimdir. - Dil: Dilde sadeleşme istenmiş ancak başarılı olunamamıştır; ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır. - Nazım Biçimleri: Divan şiiri nazım biçimleri kullanılmış, içerikte değişiklik yapılmıştır. - Temalar: Hak, hukuk, adalet, hürriyet gibi toplumsal temalar işlenmiştir. - Teknik: Eserler teknik bakımdan kusurludur. 2. Dönem: - Sanat Anlayışı: "Sanat sanat içindir" görüşü benimsenmiştir. - Dil: Dil oldukça ağırlaşmıştır, II. Abdülhamit'in siyasi baskıları etkisiyle. - Nazım Şekilleri: Divan şiiri nazım şekilleri terk edilmeye başlanmış, Batılı nazım şekilleri de kullanılmıştır. - Temalar: Realizm ve natüralizm etkisiyle estetik ve sanat değeri daha yüksek eserler verilmiştir; bireysel konular işlenmiştir. - Teknik: Teknik bakımdan daha sağlam eserler yazılmıştır.
Tanzimat dönemi şiiri, 3 Kasım 1839 tarihinde Mustafa Reşid Paşa tarafından ilan edilen Gülhane Hattı Hümayunu'nun (Tanzimat Fermanı) yürürlüğe konmasıyla ortaya çıkmıştır.
Tanzimat dönemi şiirlerinden bazı örnekler: Namık Kemal - Hürriyet Kasidesi: >Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selâmetten Çekildik izzet ü ikbâl ile bâb-ı hükûmetten. Ziya Paşa - Gazel: >Diyar-ı küfrü gezdim beldeler kâşâneler gördüm Dolaştım mülk-i islamı bütün viraneler gördüm. Muallim Naci - Şiir: >Izdırab-ı canı va-hayfa ki canan bilmiyor Derdim başkadır onu canan değil can bilmiyor. Abdülhak Hamit Tarhan - Şiir: >Et fikrini lahza lahza tekrar Et beynini para pare efkar. Şinasi - Münâcât: >Bildirir haddini sultana senin kanunun. Şinasi - Adem Kasidesi: >Aceb midir medeniyyet resûlü dense sana Vücûd-ı mu’cizin eyler taassubu tahzîr. Bu dönemde hem hece ölçüsü hem de aruz ölçüsüyle şiirler yazılmıştır.
Divan edebiyatı ve Tanzimat dönemi şiiri arasındaki farklar şunlardır: 1. Konu: Divan şiirinde aşk, tabiat, tasavvuf, ahlak ve devlet büyüklerini övme gibi konular işlenirken, Tanzimat şiirinde eşitlik, hürriyet, adalet, yönetimden şikayet gibi temalar öne çıkmıştır. 2. Nazım Birimi: Divan şiirinde genellikle beyit kullanılmışken, Tanzimat şiirinde beyit sayıları değiştirilmiş ve aruz ölçüsünün yanı sıra hece ölçüsü de kullanılmaya başlanmıştır. 3. Şiirin Adı: Tanzimat şiirinde şiirlerin adları yazılırken, nazım türünün adının yanına konunun adı da eklenmiştir. 4. Kafiye Anlayışı: Divan şiirinde "göz için kafiye" anlayışı hakimken, Tanzimat şiirinde "kulak için kafiye" anlayışı benimsenmiştir. 5. Dil Kullanımı: Her iki edebiyat türünde de Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar kullanılmasına rağmen, Tanzimat şiiri daha anlaşılır bir dil kullanmaya çalışmıştır.
Tanzimat Dönemi ikinci kuşak sanatçıları, romantizm, realizm ve natüralizm akımlarının etkisinde kalmışlardır. Bu kuşağın önde gelen sanatçıları arasında Recaizade Mahmut Ekrem, Abdülhak Hamit Tarhan, Samipaşazade Sezai, Nabizade Nazım bulunmaktadır. İkinci kuşak sanatçıları, "sanat için sanat" anlayışını benimsemiş ve bireysel konulara yönelmişlerdir.
Tanzimat Dönemi, 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla başlayan ve 1876'da II. Abdülhamit'in tahta çıkmasıyla sona eren, Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme ve yenilenme dönemidir. Bazı önemli özellikleri: Hukuk ve eşitlik: Tüm Osmanlı vatandaşlarına din ve etnik köken ayrımı gözetmeksizin eşit haklar ve özgürlükler tanındı. Eğitim ve reformlar: Eğitim bakanlığı kuruldu, okullar ilk, orta, lise ve yüksekokul olarak kategorize edildi, öğretmen okulları ve bürokrat yetiştirmek için mülkiye mektebi açıldı. Edebiyat ve sanat: Batı etkisi altında roman, modern hikâye, tiyatro, gazete, makale, eleştiri ve anı gibi türlerin ilk örnekleri verildi. Ekonomik bağımlılık: Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletlerine olan ekonomik bağımlılığı arttı.
Kültür ve Sanat
Survivor kırmızı takımda kaç kız var?
Tarihte Moğollar Osman Bey'i esir aldı mı?
Tango için hangi seviye gerekli?
TBMM eski binası ne zaman yıkıldı?
Tarihte en güçlü Türk kadın kimdir?
Tek kaçış noktalı perspektif nedir?
Star TV beyaz yıldız ne zaman değişti?
Tilki ve Çocuk ne anlatıyor?
Tavşan ve Kaplumbaga'nın sonunda ne oluyor?
Tiran Arnavutluk'un neyi meşhur?
Thor ve aşk tanrıçası sevgili mi?
Talat Paşa hangi Osmanlı nazırı?
Suriye eski bayrağı neden değişti?
Tatar Ramazan'ın karısı kim?
Sultan Alparslan kaç yaşında tahta çıktı?
Tarihi kadim ne anlatıyor?
Sur içi Fatih nasıl bir yer?
Sıra gecesinde neler yapılır?
Stand Up'ta neden tek kişi var?
Sultan Murat Hüdavendigarın mezarı neden Kosova'da?
Tiftik keçisi ve sof kumaşı neden önemli?
Tahsin Paşa hangi padişah döneminde yaşadı?
Tendir evi ne demek?
Tatlı Dile Güler Yüze Doyulur Mu hangi yöreye ait?
Tanrıların güçlerini aldığı anime hangisi?
Survivor'da birleşme partisi nasıl oluyor?
Süleyman Şah'ın kaç tane çocuğu vardı?
Suç ve Ceza'nın en güzel sözü nedir?
Tariz sanatının amacı nedir?
Tayvan dizileri neden bu kadar popüler?
Spacetoon Türksat'ta var mı?
Terna sehpa hangi malzemeden yapılır?
Tefrika ne demek?
Tayyip Erdoğan 2015'te kaç yaşındaydı?
Tasarımcı ne iş yapar?
Tiradın amacı nedir?
Tiyatroda olay örgüsü nasıl olmalı?
Tepsi Minare'nin hikayesi nedir?
Terekemeleri anlatan kitap var mı?
Tasvir-i Efkar'ı kim kurdu?