Tanzimat dönemi şiirinin bazı özellikleri :
Tanzimat 2. dönem şiirinde ''sanat için sanat'' anlayışı hakimdir. Bu dönemde sanatçılar, bireysel konulara yönelmiş ve siyasi-toplumsal olaylara değinmemişlerdir. Ayrıca, ''güzel olan her şey şiirin konusu olabilir'' anlayışı kabul görmüştür.
Tanzimat dönemi şiirlerinden bazı örnekler: Namık Kemal - Hürriyet Kasidesi: >Görüp ahkâm-ı asrı münharif sıdk u selâmetten Çekildik izzet ü ikbâl ile bâb-ı hükûmetten. Ziya Paşa - Gazel: >Diyar-ı küfrü gezdim beldeler kâşâneler gördüm Dolaştım mülk-i islamı bütün viraneler gördüm. Muallim Naci - Şiir: >Izdırab-ı canı va-hayfa ki canan bilmiyor Derdim başkadır onu canan değil can bilmiyor. Abdülhak Hamit Tarhan - Şiir: >Et fikrini lahza lahza tekrar Et beynini para pare efkar. Şinasi - Münâcât: >Bildirir haddini sultana senin kanunun. Şinasi - Adem Kasidesi: >Aceb midir medeniyyet resûlü dense sana Vücûd-ı mu’cizin eyler taassubu tahzîr. Bu dönemde hem hece ölçüsü hem de aruz ölçüsüyle şiirler yazılmıştır.
Tanzimat 1. Dönem ve 2. Dönem şiiri arasındaki farklar şunlardır: 1. Dönem: - Sanat Anlayışı: "Sanat toplum içindir" görüşü hakimdir. - Dil: Dilde sadeleşme istenmiş ancak başarılı olunamamıştır; ağır ve süslü bir dil kullanılmıştır. - Nazım Biçimleri: Divan şiiri nazım biçimleri kullanılmış, içerikte değişiklik yapılmıştır. - Temalar: Hak, hukuk, adalet, hürriyet gibi toplumsal temalar işlenmiştir. - Teknik: Eserler teknik bakımdan kusurludur. 2. Dönem: - Sanat Anlayışı: "Sanat sanat içindir" görüşü benimsenmiştir. - Dil: Dil oldukça ağırlaşmıştır, II. Abdülhamit'in siyasi baskıları etkisiyle. - Nazım Şekilleri: Divan şiiri nazım şekilleri terk edilmeye başlanmış, Batılı nazım şekilleri de kullanılmıştır. - Temalar: Realizm ve natüralizm etkisiyle estetik ve sanat değeri daha yüksek eserler verilmiştir; bireysel konular işlenmiştir. - Teknik: Teknik bakımdan daha sağlam eserler yazılmıştır.
Hem divan hem Tanzimat şiirinin ortak özellikleri şunlardır: Nazım şekilleri: Kaside, gazel, terkib-i bend, müseddes gibi nazım şekilleri kullanılmıştır. Ölçü: Aruz ölçüsü kullanılmıştır. Kafiye: Kafiye şekilleri benzerlik gösterir. Dil: Arapça-Farsça kelime ve tamlamalar kullanılmıştır. Farklılıklar: Tema: Divan şiirinde aşk, tabiat, tasavvuf gibi temalar işlenirken; Tanzimat şiirinde hürriyet, eşitlik, adalet gibi toplumsal konular işlenmiştir. Dil: Tanzimat şiirinde dil, halkın anlayacağı şekilde sadeleştirilmeye çalışılmıştır. Başlık: Tanzimat şiirinde şiirlere başlık eklenmiş ve bu başlıklarda nazım biçiminin yanı sıra konunun adı da belirtilmiştir.
Tanzimat dönemi şairlerinden bazıları şunlardır: İbrahim Şinasi; Ziya Paşa; Namık Kemal; Recaizade Mahmut Ekrem; Abdülhak Hamit Tarhan; Samipaşazade Sezai; Nabizade Nazım; Muallim Naci; Ahmet Mithat Efendi; Ahmet Vefik Paşa.
Tanzimat Dönemi'nde gerçekleşen bazı gelişmeler şunlardır: Hukuk alanında: Tüm vatandaşlar "Osmanlı vatandaşı" sayılarak din farklılıklarına bağlı ayrıcalıklar kısmen kaldırıldı. Mali alanda: İlk bütçe hazırlandı, vergiler düzenli ve gelirlere göre dağıtılmaya başlandı. Askeri alanda: Zorunlu askerlik sistemi kuruldu. Eğitim alanında: Mekatib-i Umumiye Nezareti kuruldu, Darülmuallim ve Mekteb-i Mülkiye-i Şahane açıldı. Sanayileşme: Devlet eliyle atölye ve tesis kurulmasını amaçlayan sanayileşme başladı. Siyasal ve toplumsal alanda: İl genel meclisleri kuruldu, sivil haklar ve özgürlükler artırıldı. Tanzimat Dönemi, 1839'da Gülhane Hatt-ı Şerifi'nin ilanıyla başlamış ve 1876'da II. Abdülhamit'in tahta çıkmasıyla sona ermiştir.
Tanzimat Dönemi, 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla başlayan ve 1876'da II. Abdülhamit'in tahta çıkmasıyla sona eren, Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme ve yenilenme dönemidir. Bazı önemli özellikleri: Hukuk ve eşitlik: Tüm Osmanlı vatandaşlarına din ve etnik köken ayrımı gözetmeksizin eşit haklar ve özgürlükler tanındı. Eğitim ve reformlar: Eğitim bakanlığı kuruldu, okullar ilk, orta, lise ve yüksekokul olarak kategorize edildi, öğretmen okulları ve bürokrat yetiştirmek için mülkiye mektebi açıldı. Edebiyat ve sanat: Batı etkisi altında roman, modern hikâye, tiyatro, gazete, makale, eleştiri ve anı gibi türlerin ilk örnekleri verildi. Ekonomik bağımlılık: Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletlerine olan ekonomik bağımlılığı arttı.
Kültür ve Sanat
Taylan kaya gelme sakın ne zaman çıktı?
Suriye Selçuklu Devleti'ni kim yıktı?
Survivor 2018'de kim daha çok kazandı?
Teos antik kenti neden önemli?
Titanlar hangi tanrıları yok etti?
Titus Andronicus kompleksi nedir?
Tanzimat dönemi şiirinin özellikleri nelerdir?
Sırbistan eski başkenti neresi?
Sırbistan gece kulüpleri kaça kadar açık?
Titan mitolojide ne demek?