Tanzimat edebiyatında üç temel özellik şunlardır:
Tanzimat dönemi şiiri, birinci dönem ve ikinci dönem olmak üzere ikiye ayrılır. Birinci dönem: 1860-1876 yılları arasını kapsar. İkinci dönem: 1876-1896 yılları arasını kapsar. Bu dönemlerin ayrılmasında temel etken, sanatçılar arasındaki edebi görüş ayrılıklarıdır.
Tanzimat dönemi şiirinde ilkler şunlardır: 1. İlk resmi Türkçe gazete: Takvim-i Vakayi . 2. İlk yarı resmi gazete: Ceride-i Havadis . 3. İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval / Şinasi ile Agah Efendi. 4. Matbaada basılan ilk kitap: Vankulu Lügati . 5. Edebiyat kelimesini ilk kullanan: Şinasi. 6. İlk çeviri roman: Yusuf Kamil Paşa / Fenelon’dan Telemak . 7. İlk tarihi roman: Namık Kemal / Cezmi . 8. İlk şiir çevirisi: Şinasi / Müntehabat-ı Eşar . 9. İlk Batılı anlamda fabl: Eşek İle Tilki - Şinasi. 10. İlk Batılı anlamda eleştiri: Tahrib-i Harabat , Takip / Namık Kemal.
Edebiyatın üç temel özelliği şunlardır: 1. Estetik ve Güzellik: Edebiyat, duygu, düşünce ve hayallerin sözlü veya yazılı olarak güzel ve etkili bir biçimde anlatılmasıdır. 2. Özgünlük: Edebi yazılar, özenli bir dil ile yazılır ve her eser oluşturulduğu dönemin sosyopolitik özelliklerini taşır. 3. Kurmaca: Edebiyatta rastgele bir yaratma söz konusu değildir; yazar, dış gerçekliği kendi duygu ve düşünceleri ile harmanlayarak yeniden kurgular.
Tanzimat'tan günümüze Türk düşüncesi, çeşitli akımlar ve fikirlerle şekillenmiştir. Öne çıkan bazı düşünceler şunlardır: Batılılaşma: Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren Batı'nın gelişmişlik seviyesine ulaşmak için yapılan siyasi, sosyal ve kültürel hareketler. Osmanlıcılık: XIX. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren millî devletlere ayrışmayı önlemeye yönelik siyasi bir akım. İslamcılık: Tanzimat'ın laik kanunlaştırma hareketine karşı, İslami kurumları ve kavramları modernleştirerek, Müslüman kimliğiyle demokrasiyi ve ilerlemeyi savunma. Türkçülük: Ali Suavi gibi düşünürler, Türkçülüğü İslam kültürü ve inancıyla ilişkilendirmiştir. Modernleşme ve ilerleme: Batıcılık, Türk toplumunu çağdaş medeniyet yönünde geliştirmeyi hedefler. Bu dönemde ayrıca pragmatizm, Bergsonculuk, diyalektik materyalizm, pozitivizm gibi akımlar da etkili olmuştur. Tanzimat'tan günümüze Türk düşünürleri hakkında detaylı bilgi, Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay'ın "Tanzimat'tan Günümüze Türk Düşünürleri" adlı eserinde bulunabilir.
Tanzimat dönemi şiirinin bazı özellikleri: Konu Değişikliği: Aşk, hasret gibi kişisel konular bir yana bırakılıp eşitlik, özgürlük, adalet gibi toplumsal konulara önem verilmiştir. Dil: Dilde sadeleşme amaçlanmış, ancak bu konuda başarılı olunamamıştır. Nazım Şekilleri: Divan şiiri nazım şekilleri (gazel, kaside, terkib-i bent vb.) kullanılmıştır. Ölçü: Aruz ölçüsü kullanılmış, hece ölçüsü ise az da olsa denenmiştir. Bütünlük: Konu bütünlüğüne ve şiirin baştan sona belirli bir düşünce etrafında gelişmesine önem verilmiştir. Fransız Etkisi: Özellikle ikinci dönemde Fransız şiirinden etkilenilmiş, yeni nazım şekilleri denenmiştir. Toplumsal Temalar: Şiirlerde kanun, düzen, bayrak, millet gibi kavramlar işlenmiştir. Sanat Anlayışı: İlk dönemde "toplum için sanat", ikinci dönemde ise "sanat için sanat" anlayışı benimsenmiştir.
Tanzimat edebiyatında işlenen bazı konular: Toplumsal konular: Eşitlik, özgürlük, adalet, hukuk, medeniyet, vatan, millet, hak, kanun. Bireysel konular: Aşk, ölüm, karamsarlık, felsefi düşünceler. Divan edebiyatında bulunmayan konular: Sosyal ögeler, metafizik ögeler. Günlük yaşam: Yanlış batılılaşma, kölelik, cariyelik, Doğu-Batı çatışması. Birinci dönem sanatçılarında toplum için sanat anlayışı hakimken, ikinci dönem sanatçılarında sanat için sanat anlayışı ön plana çıkmıştır.
Tanzimat Dönemi, 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla başlayan ve 1876'da II. Abdülhamit'in tahta çıkmasıyla sona eren, Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme ve yenilenme dönemidir. Bazı önemli özellikleri: Hukuk ve eşitlik: Tüm Osmanlı vatandaşlarına din ve etnik köken ayrımı gözetmeksizin eşit haklar ve özgürlükler tanındı. Eğitim ve reformlar: Eğitim bakanlığı kuruldu, okullar ilk, orta, lise ve yüksekokul olarak kategorize edildi, öğretmen okulları ve bürokrat yetiştirmek için mülkiye mektebi açıldı. Edebiyat ve sanat: Batı etkisi altında roman, modern hikâye, tiyatro, gazete, makale, eleştiri ve anı gibi türlerin ilk örnekleri verildi. Ekonomik bağımlılık: Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletlerine olan ekonomik bağımlılığı arttı.
Kültür ve Sanat
Tazarruname Sinan Paşa kimdir?
Sıcak renkler hangileri?
St. Petersburg Katerina sarayı neden önemli?
Tarihi yarımadada kaç sarnıç var?
Sünnet organizasyonunda neler yapılır?
Stand görsel nedir?
Tango'da boncuk ne demek?
Sütçü imamın memleketi neden Kahramanmaraş?
Söylence nedir?
Suudi Arabistan'ın kaç tane bayrağı var?
Teoman'ın Gönülçelen albümünde neden Şebnem Ferah var?
Tango öğrenmek için hangi Telegram kanalı?
Su tanrıçası kimdir?
Sütçü imam neden milli kahraman ilan edildi?
Sütun bacak ne demek?
Stabil reenkarne ne anlatıyor?
Tan Taşçı Bursa'da nerede sahne alıyor?
Su neden önemlidir şiir?
Tanzimat edebiyatında 3 temel özellik nedir?
Tarihi Kadim kimin eseri?
Tanju Korelin kökeni nereden gelir?
Survivor Ünlüler Gönüllüler 17 hafta kim kazandı?
Tiyatro ve oyun arasındaki fark nedir?
Sur ve kale aynı şey mi?
Survivor Sema'ya ne oldu?
Süvari zırhı nedir?
Spartaçus'un gerçek hikayesi nedir?
Sümbülzade Vehbi'nin en ünlü şiiri nedir?
Su bazlı boyalar hangi renklerle karıştırılır?
Tatami ne anlatıyor?
Tan rengi kahverengi mi sarı mı?
Tanzimat dönemi hikaye örnekleri nelerdir?
Stop motion animasyon nasıl izlenir?
Termofil geçidi neden önemli?
Temmuz ayı neden önemli?
Tanzimat 1 ve 2 dönem şiir arasındaki farklar nelerdir?
Tek gözlü canavar hangi mitoloji?
Sultan Süleyman'ın annesi Hafsa Sultan kimdir?
Tarihte en çok mareşali olan ülke hangisi?
Titanik neden bu kadar ünlü?