Tanzimat edebiyatında üç temel özellik şunlardır:
Tanzimat dönemi şiiri, birinci dönem ve ikinci dönem olmak üzere ikiye ayrılır. Birinci dönem: 1860-1876 yılları arasını kapsar. İkinci dönem: 1876-1896 yılları arasını kapsar. Bu dönemlerin ayrılmasında temel etken, sanatçılar arasındaki edebi görüş ayrılıklarıdır.
Tanzimat dönemi şiirinde ilkler şunlardır: 1. İlk resmi Türkçe gazete: Takvim-i Vakayi . 2. İlk yarı resmi gazete: Ceride-i Havadis . 3. İlk özel gazete: Tercüman-ı Ahval / Şinasi ile Agah Efendi. 4. Matbaada basılan ilk kitap: Vankulu Lügati . 5. Edebiyat kelimesini ilk kullanan: Şinasi. 6. İlk çeviri roman: Yusuf Kamil Paşa / Fenelon’dan Telemak . 7. İlk tarihi roman: Namık Kemal / Cezmi . 8. İlk şiir çevirisi: Şinasi / Müntehabat-ı Eşar . 9. İlk Batılı anlamda fabl: Eşek İle Tilki - Şinasi. 10. İlk Batılı anlamda eleştiri: Tahrib-i Harabat , Takip / Namık Kemal.
Edebiyatın üç temel özelliği şunlardır: 1. Estetik ve Güzellik: Edebiyat, duygu, düşünce ve hayallerin sözlü veya yazılı olarak güzel ve etkili bir biçimde anlatılmasıdır. 2. Özgünlük: Edebi yazılar, özenli bir dil ile yazılır ve her eser oluşturulduğu dönemin sosyopolitik özelliklerini taşır. 3. Kurmaca: Edebiyatta rastgele bir yaratma söz konusu değildir; yazar, dış gerçekliği kendi duygu ve düşünceleri ile harmanlayarak yeniden kurgular.
Tanzimat'tan günümüze Türk düşüncesi, çeşitli akımlar ve fikirlerle şekillenmiştir. Öne çıkan bazı düşünceler şunlardır: Batılılaşma: Osmanlı'nın son dönemlerinden itibaren Batı'nın gelişmişlik seviyesine ulaşmak için yapılan siyasi, sosyal ve kültürel hareketler. Osmanlıcılık: XIX. yüzyılın ilk çeyreğinden itibaren millî devletlere ayrışmayı önlemeye yönelik siyasi bir akım. İslamcılık: Tanzimat'ın laik kanunlaştırma hareketine karşı, İslami kurumları ve kavramları modernleştirerek, Müslüman kimliğiyle demokrasiyi ve ilerlemeyi savunma. Türkçülük: Ali Suavi gibi düşünürler, Türkçülüğü İslam kültürü ve inancıyla ilişkilendirmiştir. Modernleşme ve ilerleme: Batıcılık, Türk toplumunu çağdaş medeniyet yönünde geliştirmeyi hedefler. Bu dönemde ayrıca pragmatizm, Bergsonculuk, diyalektik materyalizm, pozitivizm gibi akımlar da etkili olmuştur. Tanzimat'tan günümüze Türk düşünürleri hakkında detaylı bilgi, Prof. Dr. Süleyman Hayri Bolay'ın "Tanzimat'tan Günümüze Türk Düşünürleri" adlı eserinde bulunabilir.
Tanzimat dönemi şiirinin bazı özellikleri: Konu Değişikliği: Aşk, hasret gibi kişisel konular bir yana bırakılıp eşitlik, özgürlük, adalet gibi toplumsal konulara önem verilmiştir. Dil: Dilde sadeleşme amaçlanmış, ancak bu konuda başarılı olunamamıştır. Nazım Şekilleri: Divan şiiri nazım şekilleri (gazel, kaside, terkib-i bent vb.) kullanılmıştır. Ölçü: Aruz ölçüsü kullanılmış, hece ölçüsü ise az da olsa denenmiştir. Bütünlük: Konu bütünlüğüne ve şiirin baştan sona belirli bir düşünce etrafında gelişmesine önem verilmiştir. Fransız Etkisi: Özellikle ikinci dönemde Fransız şiirinden etkilenilmiş, yeni nazım şekilleri denenmiştir. Toplumsal Temalar: Şiirlerde kanun, düzen, bayrak, millet gibi kavramlar işlenmiştir. Sanat Anlayışı: İlk dönemde "toplum için sanat", ikinci dönemde ise "sanat için sanat" anlayışı benimsenmiştir.
Tanzimat edebiyatında işlenen bazı konular: Toplumsal konular: Eşitlik, özgürlük, adalet, hukuk, medeniyet, vatan, millet, hak, kanun. Bireysel konular: Aşk, ölüm, karamsarlık, felsefi düşünceler. Divan edebiyatında bulunmayan konular: Sosyal ögeler, metafizik ögeler. Günlük yaşam: Yanlış batılılaşma, kölelik, cariyelik, Doğu-Batı çatışması. Birinci dönem sanatçılarında toplum için sanat anlayışı hakimken, ikinci dönem sanatçılarında sanat için sanat anlayışı ön plana çıkmıştır.
Tanzimat Dönemi, 1839 yılında Tanzimat Fermanı'nın ilanıyla başlayan ve 1876'da II. Abdülhamit'in tahta çıkmasıyla sona eren, Osmanlı İmparatorluğu'nda modernleşme ve yenilenme dönemidir. Bazı önemli özellikleri: Hukuk ve eşitlik: Tüm Osmanlı vatandaşlarına din ve etnik köken ayrımı gözetmeksizin eşit haklar ve özgürlükler tanındı. Eğitim ve reformlar: Eğitim bakanlığı kuruldu, okullar ilk, orta, lise ve yüksekokul olarak kategorize edildi, öğretmen okulları ve bürokrat yetiştirmek için mülkiye mektebi açıldı. Edebiyat ve sanat: Batı etkisi altında roman, modern hikâye, tiyatro, gazete, makale, eleştiri ve anı gibi türlerin ilk örnekleri verildi. Ekonomik bağımlılık: Osmanlı Devleti'nin Avrupa devletlerine olan ekonomik bağımlılığı arttı.
Kültür ve Sanat
Tarihi mekan ve tarihi nesne nedir?
Tarabya'nın neyi meşhur?
Tebessüm şarkısı ne anlatmak istiyor?
Tanzimat Fermanı ilk nerede ilan edildi?
Terdit nedir?
Starbucks logosu neyi temsil ediyor?
Tiyatroda monolog ne demek?
Teoman hangi Türk devleti?
Temaşa sanatı ne demek?
Tablo ne anlama gelir?
Terkip-i bendin en önemli özelliği nedir?
Tarihi Çin dizilerinde hangi dönem anlatılıyor?
Soğanlı'da ne meşhur?
Tanrı heykelleri hangi uygarlığa aittir?
Sulu boyada hangi kumaş kullanılır?
Telmih hangi sanat dalına aittir?
Te kali shpirt hangi dilde?
Süfrajet filmi ne anlatıyor?
Survivor Ünlüler Gönüllüler 2013'te kim kazandı?
Tavus kuşunun hikayesi nedir?
Telkari motifleri nelerdir?
Sözlü Edebiyatın 3 ana ürünü nedir?
Spiderman maskesi nasıl yapılır?
Starliçe çiçeği neyi temsil eder?
Tanrıların Alacakaranlığı ne anlatıyor?
Tarık Akan hangi köylü?
Söz sanatları konuşturma nedir?
Tarihi roman ve macera romanı arasındaki fark nedir?
Tatavlanın eski adı neden Kurtuluş?
Talik ve rika yazı nedir?
Tekel Mavisi sözleri kime ait?
Sütçü imamın ilk kurşunu attığı yer neresi?
Tiflis ve Batum aynı mı?
Tarihi resimler nelerdir?
Sultangazi'nin neyi meşhur?
Telegram meme grupları nedir?
SSS class revival hunter manga kaç bölüm?
Titanların Savaşında hangi tanrılar var?
Su akar yolu bulur ne zaman çıktı?
Suriye'de kaç tane antik kent var?