Sıfat ve sıfat-fiili ayırt etmek için şu yöntemler kullanılabilir:
Örnek:
Ayrıca, sıfat-fiiller niteledikleri isim düştüğünde onun yerine geçerek bir isim gibi kullanılırlar, yani adlaşırlar. Adlaşmış olsalar bile fiilimsi olarak kabul edilirler
Ortaç (sıfat-fiil) ve sıfat-fiil arasındaki fark şu şekilde açıklanabilir: Ortaç (sıfat-fiil), fiil kök veya gövdelerinden yapım ekleriyle yapılmış sıfatlardır. Sıfat-fiil, bir sıfatın fiil gibi kullanılabilmesi için "-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş" ekleriyle değiştirilmiş halidir. Örnekler: "Çalışan öğrenci derslerinde başarılı olur" cümlesindeki "çalışan" sözcüğü sıfat-fiildir. "Yaralanan yolcular hastaneye kaldırıldı" cümlesindeki "yaralanan" sözcüğü ortaçtır. Özetle, ortaçlar, fiillere getirilen yapım ekleriyle oluşturulan ve sıfat görevinde kullanılan sıfat-fiillerdir.
"Olduğundan" kelimesi zarf fiil olarak kabul edilir.
Adlaşmış sıfatlar ve sıfat tamlamaları arasındaki fark, sıfatın kullanım şekline ve cümledeki işlevine bağlıdır. Adlaşmış sıfatlar, sıfat tamlamasındaki sıfatın, nitelediği isim düştüğünde tek başına kalması ve ismin yerini alması durumudur. Örnek: - Sıfat tamlaması: "Simitçi adamın çok fazla ürünü bulunuyor". - Adlaşmış sıfat: "Simitçinin çok fazla ürünü bulunuyor". Sıfat tamlaması ise, bir sıfatın bir ismi sayı, renk, biçim, hareket, durum bakımından nitelediği veya belirttiği kelime gruplarıdır. Örnek: - "Kırmızı elma" ifadesinde "kırmızı" sıfatı, "elma" ismini nitelendirir ve sıfat tamlaması oluşur.
Adlaşmış sıfat-fiil ve sıfat-fiil arasındaki temel farklar şunlardır: İşlev: Sıfat-fiil doğrudan bir ismi nitelerken, adlaşmış sıfat-fiil nitelediği ismi kendi bünyesine alarak isimleşir ve cümle içinde isim gibi görev yapar. Çekim Ekleri: Sıfat-fiiller genellikle çekim eki almazken, adlaşmış sıfat-fiiller isim gibi çekim ekleri alabilir. Cümledeki Konum: Sıfat-fiiller genellikle isimden önce gelirken, adlaşmış sıfat-fiiller cümlenin öznesi, nesnesi, tümleci gibi ögeleri olabilir. Örnekler: Sıfat-fiil: "Koşan çocuklar parka gidiyor" cümlesinde "koşan" sıfat-fiildir. Adlaşmış sıfat-fiil: "Bekleyen kişileri içeri alın" cümlesinde "bekleyen" adlaşmış sıfat-fiildir.
Adi sıfat, Türk Dil Kurumu'na (TDK) göre "değersiz, kötü, sıradan, hiçbir özelliği olmayan", "aşağılık, alçak" ve "bayağı" anlamlarına gelir. Örnek cümleler: "Sonra redingot devri geldi ve redingot içinden yarı uşak, yarı kapı kulu, riyakâr, adi bir nesil türedi." "Bunlar çok adi ve fena insanlardı." "Büyük bir nefretle bu adi yalanı reddederim."
Sıfat, isimlerin ya da diğer sıfatların önüne gelerek onları miktar, sıra, konum, renk, biçim gibi çeşitli yönlerden tanımlayan, tarif eden kelime türüdür. Sıfat örnekleri: Niteleme sıfatları: kırık bardak; sayın başkan; uzun köprü; yeşil araba; yuvarlak masa. Belirtme sıfatları: bu kalem; şu ağaç; o ev; üç elma; birinci sınav. Soru sıfatları: hangi kitap; kaç yaşında; ne kadar para. Adlaşmış sıfatlar: renklileri şu sepete, beyazları bu sepete ayır.
Adlaşmış sıfat fiilin bulunması için şu adımlar izlenebilir: 1. Fiil soylu kelimelerin tespiti. 2. Çekim eki kontrolü. 3. Anlam bütünlüğü analizi. Bazı adlaşmış sıfat fiil örnekleri: "Yorulan kişiler ara verebilir" cümlesinde "yorulan" kelimesi sıfattır. "Geçmişimi unutup ileriye bakmak istiyorum" cümlesinde "geçmişim" adlaşmış sıfat fiildir. "Sabredenler er ya da geç muradına erer" cümlesinde "sabreden" kelimesi çoğul eki "-ler" getirilmiş ve kelime adlaşmış sıfat fiil olarak kullanılmıştır. Daha fazla örnek ve detaylı bilgi için aşağıdaki kaynaklara başvurulabilir: hurriyet.com.tr; turkedebiyati.org; karar.com.
Blog
Sıfat ve sıfat-fiili nasıl ayırt edilir?
Sıfat ve zarfları derecelendirme nedir?
THY açılımı ve okunuşu nasıl?
Teneffüs neden tenefüs yazılır?
Tekil, çoğul ve topluluk adları nelerdir?
Terra ne anlama gelir?
Temsilci elçi ne demek?
Teen ve tween farkı nedir?
Tezkiye ne anlama gelir?
TCDD 2 bölge müdürlüğü hangi illerde var?
Temaşâgah ne demek Osmanlıca?
Taslak ne demek?
Tatlı çeşitleri ingilizce nasıl söylenir?
Taze körpe ne demek?
Teyakkuza geçmek ne anlama gelir?
Takiyeci kime denir?
Terakki etmek ve ilerlemek aynı şey mi?
Tahterevalli nasıl yazılır TDK?
Tahmin ve varsayım nedir örnek?
Tayyarenin diğer adı nedir?
Teksas Katliamında hayatta kalan var mı?
Tenzil etmek ne demek?
Tc ve TSK ne demek?
Tolerans ve tolere etmek aynı şey mi?
Tarihi yazı fontu nedir?
Tezkiye ve takrir konuşması ne demek?
Tesellüm ne demek?
Talih ne anlama gelir?
TDK'da gts ne demek?
Tkys yıl sonu işlemleri nasıl yapılır?
Tekirdağ Şarköy posta kodu nedir?
The Summer Türkçe ne anlatıyor?
Travma nasıl yazılır TDK?
Tiktak Ankara'da var mı?
Tayca ve Türkçe benzer mi?
Sırpçada en çok kullanılan kelimeler nelerdir?
Transkript ve transkripsiyon aynı şey mi?
Süper LOTO'da kaç bilene ikramiye var?
Tabula nedir?
TDK sözlük gov.tr nasıl kullanılır?