Süreksiz sert ünsüzler , ses yolunun kapalı olduğu durumlarda oluşan ünsüzlerdir
Türkçedeki süreksiz sert ünsüzler :
Süreksiz sert ünsüzler, ses yolunun kapalı durumunda oluşan ünsüzlerdir. Bu gruba giren sert ünsüzler şunlardır: p; ç; t; k. Sürekli sert ünsüzler ise ses yolunun daralma durumunda oluşan ünsüzlerdir. Bu gruba giren sert ünsüzler ise şunlardır: f; h; s; ş. Yumuşak ünsüzler, ses tellerinin titreşmesiyle oluşur. Süreksiz yumuşak ünsüzler grubuna giren ünsüzler şunlardır: b; c; d; g. Sürekli yumuşak ünsüzler grubuna giren ünsüzler ise şunlardır: ğ; j; l; m; n; r; v; y; z.
Yumuşak ve sert ünsüz benzeşmesi şu şekilde bulunur: 1. Sert ünsüzle biten kelimelere yumuşak ünsüzlerden "c, d, g" ile başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüz değişerek sertleşir. 2. Kök içerisindeki heceler de ünsüz benzeşmesine uyabilir; eğer bir hece ünsüz harfle bitiyorsa ve kendinden sonraki hecenin ilk harfi de ünsüz ise, bu harfler ünsüz benzeşmesine uyar. Örnekler: - "dolapta" (sert ünsüz "p" yumuşak ünsüz "v"ye benzeşerek sertleşmiştir); - "aptal, eksik" (kök içindeki ünsüz benzeşmesi).
Ünsüz benzeşmesi ve ünsüz türemesi arasındaki fark şu şekilde ayırt edilebilir: 1. Ünsüz Benzeşmesi: - Tanım: Sert ünsüzlerle (p, ç, t, k) biten sözcüklerden sonra yumuşak ünsüzler (c, d, g) ile başlayan bir ek geldiğinde, yumuşak ünsüzler sertleşerek (ç, t, k) seslerine dönüşür. - Örnekler: "ağaç + da → ağaçta", "unut + gan → unutkan". 2. Ünsüz Türemesi: - Tanım: Bazı sözcüklerin ünlü harfle başlayan bir ek alması veya başka bir sözcükle birleşmesi sonucunda bir sesin ortaya çıkmasıdır. - Örnekler: "tıp-ı / tıbbı", "zam-ı / zammı". Özetle, ünsüz benzeşmesinde mevcut bir ses sertleşirken, ünsüz türemesinde yeni bir ses ortaya çıkar.
Türkçe alfabede 8 sert ünsüz harf bulunmaktadır: P, Ç, K, H, T, Ş, F, S.
Sessiz ve sert ünsüzler Türkçede "f, s, t, k, ç, ş, h" harfleridir.
Sert ünsüzlere örnek olarak şunlar verilebilir: Ç, f, h, k, p, s, ş, t. "Geçmişten kaçarken geleceği ıskaladım" cümlesindeki "kaçarken" kelimesindeki "k" harfi. "Annem bana sarı bir elbise aldı" cümlesindeki "sarı" ve "bir" sözcüklerindeki "r" harfi. Yumuşak ünsüzlere örnek olarak şunlar verilebilir: B, c, d, g, ğ, j, l, m, n, r, v, y, z. "Sebep" kelimesinin sonunda bulunan "p" harfi. "Kitap" kelimesinin sonunda bulunan "t" harfi.
Ünsüz benzeşmesi, Türkçede sert ünsüzle biten bir sözcüğe yumuşak ünsüzlerden “c, d, g” ile başlayan bir ek geldiğinde, ekin başındaki ünsüzün sertleşerek değişmesidir. Bu ses olayına ünsüz benzeşmesi denmesinin sebebi, kelime sonundaki sert ünsüzün, yanına gelen yumuşak ünsüzü kendine benzetmesidir. Ünsüz benzeşmesinde c ünsüzü ç, d ünsüzü t, g ünsüzü ise k ünsüzüne dönüşerek sertleşir. Örnekler: dolap – da → dolap – ta; yavaş – ca → yavaş – ça; unut – gan → unut – kan. Birleşik kelimelerde, terimlerde, başka dillerden dilimize geçmiş sözcüklerin gövdelerinde ünsüz benzeşmesi aranmaz. Örnekler: dikdörtgen, akciğer; üçgen, dörtgen, beşgen.
Blog
Title Türkçe ne demek?
Tenasüb ve tezat aynı şey mi?
Tavafta şavt ve kemâl ne demek?
Tesis ve kuruluş eş anlamlı mı?
Terk etmek neden ayrı?
Tasarı ve amaç cümlesi arasındaki fark nedir?
Teyze ve teyzelerim nasıl yazılır?
TGS ve TGSS aynı mı?
Tense nedir ve nasıl bulunur?
TP hangi ülkenin markası?
Tariz ne zamandan beri kullanılır?
Toronto hangi saat diliminde?
Teleferikle yukarı çıkmak ne anlama gelir rüyada?
TSK neden Woodland kamuflaj kullanıyor?
Tek tırnak yerine çift tırnak kullanılır mı?
Tomris ismi hangi kökene ait?
Tertip düzen ne demek?
Toprak grubu burçları neden birbirine uyumlu?
Tall ve long arasındaki fark nedir?
Tabip ve tabibi arasındaki fark nedir?
Tavafın 3 temel amacı nedir?
Temperature ne demek?
Tek heceli kelimeler nelerdir?
Talat Tekin tasnifi nedir?
Süper LOTO arşiv ne zaman silinir?
Sıfat ve tamlama aynı şey mi?
Tişört ve tiş arasındaki fark nedir?
Tersane ve tershane aynı mı?
Teberi ne anlama gelir?
Taze ne anlama gelir?
Tekamül ne anlama gelir?
Sırık gibi kime denir?
Too/enough ne zaman kullanılır?
Sık sık zarf nasıl kullanılır?
Tembih kelimesinin eş ve zıt anlamı nedir?
Tekne hangi kökten gelir?
Sıfat ve sıfatsız arasındaki fark nedir?
Sümsüğün kökeni nedir?
Sıfatlar neden önemlidir?
Tonlama nedir ve örnekleri?