Takısız isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan arasında herhangi bir ek kullanılmaz
Takısız isim tamlamalarına örnek olarak şunlar verilebilir:
Takısız isim tamlamaları, sıfat tamlamaları ile karıştırılmamalıdır. Eğer tamlanan “-dan yapılan” eki getirildiğinde anlamlı oluyorsa, bu takısız isim tamlaması demektir. Ancak anlam bozuluyorsa bu bir sıfat tamlamasıdır
Tamlayan eki, bir varlığın kime ait olduğunu bildiren ektir. Türkiye Türkçesinde tamlayan ekleri şunlardır: Ünsüzle biten ad kök ve gövdelerine {+In} şeklinde: "-ın, -in, -un, -ün"; Ünlüyle bitenlerden sonra {+nIn} şeklinde: "-nın, -nin, -nun, -nün". Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde -im şekline dönüşür: "benim"; "bizim". Tamlayan eki, belirtili isim tamlamalarında kullanılır. Örnekler: "Kitabın kapağını çok beğendim". "Fabrikanın müdürü işçilerce çok seviliyor". "Öğretmen, benim şiirimi çok beğendi".
İsim tamlamalarında tamlayan ekleri şunlardır: -ın, -in, -un, -ün; -(n)ın, -(n)in, -(n)un, -(n)ün; -im. Tamlayan ekleri, isimleri isimlere bağlayarak tamlama kurmaya yarar. Örnekler: "kitabın kapağı"; "çocukların kıyafetleri"; "aşkın büyüsü".
Takısız isim tamlaması örnek cümleleri: Ona doğum gününde gümüş yüzük aldığım için çok mutlu oldu. İngiliz yazar, son romanında yalnızlık temasını farklı bir bakış açısıyla işlemiş. Daha güvenli olduğu için eve çelik kapı taktırdık. Nişanlım bana altın kolye almış. Yemekler, yeni aldığımız teflon tavada daha hızlı pişiyor. Cam şişe daha sağlıklı olduğu için plastik şişe kullanmıyoruz. Takısız isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek almaz.
Takısız isim tamlaması, tamlayanın ve tamlananın ek almadığı isim tamlaması türüdür. Takısız isim tamlamasında tamlayan, tamlananın neden yapıldığını (aslını, ham maddesini, ne cins maddeden yapıldığını) belirtir. Bazı takısız isim tamlaması örnekleri: çelik kasa; cam kavanoz; kâğıt mendil; taş duvar; bakır tepsi; naylon torba; tahta köprü; altın bilezik. Ancak, tamlayan tamlananın neye benzediğini belirtiyorsa bu sıfat tamlaması olarak değerlendirilir.
Takısız isim tamlamalarında tamlayan bulunmaz, çünkü bu tür tamlamalarda ne tamlayan ne de tamlanan ek alır. Takısız isim tamlamasına örnek olarak "gümüş yüzük", "tahta kapı" veya "çelik tencere" verilebilir.
Tamlama ekleri iki ana gruba ayrılır: 1. İlgi (tamlayan) ekleri: Ünsüzle biten kelimelerden sonra: -ın, -in, -un, -ün. Ünlüyle biten kelimelerden sonra: -nın, -nin, -nun, -nün. Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde: -im. 2. İyelik (tamlanan) ekleri: -ı, -i, -u, -ü. -sı, -si, -su, -sü. Örnekler: "telefonun ekranı" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-ı"); "okulun bahçesi" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-i").
Evet, ilgi eki ve tamlayan eki aynıdır, çünkü ilgi eki, isim tamlamalarında tamlayan olan sözcüklere gelerek belirtili ad tamlaması oluşturur. İlgi ekleri şu şekildedir: ünsüzle biten ad kök ve gövdelerine {+In} şeklinde: "-ın, -in, -un, -ün"; ünlüyle bitenlerden sonra {+nIn} şeklinde: "-nın, -nin, -nun, -nün". Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde "-im" şekline dönüşür: "benim, bizim".
Blog
Takısız isim tamlamasında hangi ek kullanılır?
Terfi ne anlama gelir?
Teminatlı ne demek TDK?
Transparan ingilizce ne demek?
Termal Kuvars taşının faydaları nelerdir?
TDK'ya göre Çerkez mi Çerkes mi?
Tamlama çeşitleri nelerdir?
TSK piyade brövesi nasıl takılır?
Terkip ne anlama gelir?
Temmuz'dan 9 ay önce hangi ay?
Tetikte olmak ne demek?
Sürünen yılan neyi temsil eder?
TDK cesaret ne demek?
Tavsiye ne anlama gelir?
TCG ne anlama gelir?
Tarot falı için hangi kartlar kullanılır?
Trentil ve trantel aynı mı?
Tabii bir kelime mi?
Tarot kılıç 9 lusu ne anlama gelir?
Telef ve telf aynı mı?
Taktim ve tehir sanatı nedir edebiyatta?
Tokat'ın en büyük ilçesi hangisi?
Temizle fiilinin kipi nedir?
That hangi durumlarda kullanılır?
Ta'n eyleme ne demek?
Toprak kelimesi hangi dilde?
Teti̇klemek ne anlama gelir?
Süzgecin diğer adı nedir?
Tevsik ne demek?
Tatava yapma bas geç ne demek?
Timsahın kovalaması neye işarettir?
Tarot ay kartı ne anlama gelir?
TDK Türkçe karşılık sözlüğü nedir?
Sıfatlar konu anlatımı nedir?
Süre doldu ne demek?
Teşhil ne demek?
Tekil ve çoğul atlar nedir?
Tatlı rüyalar ne anlatmak istiyor?
Temiz ve masum zıt anlamlı mı eş anlamlı mı?
Temel esas bulmaca ne demek?