Tamlama nedir?

Tamlama nedir?

Tamlama , bir kelimenin benzerlerinden ayırt edilebilmesi için başka bir kelimeyle anlam ilişkisi kurularak tamamlanmasıdır

Türkçede iki çeşit tamlama vardır:

• İsim tamlaması : Bir ismin başka bir isimle tamamlanmasıyla oluşur

• Sıfat tamlaması : Bir ismin rengi, şekli, durumu, sayısı gibi özelliklerini belirten sıfatlarla tamamlanmasıyla oluşur

Tamlamalarda iki öge bulunur:

• Tamlayan : Belirtilen ismi açıklayan, niteleyen sözcüktür
• Tamlanan : Belirtilen, açıklanan isimdir

Tamlayan ve tamlanan nasıl ayırt edilir belirtili isim tamlamasında?

Belirtili isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan şu ekleri alarak ayırt edilir: Tamlayan: İlgi ekleri alır: -ın, -in, -un, -ün, -nın, -nin, -nun, -nün. Tamlanan: İyelik ekleri alır: -ı, -i, -u, -ü, -sı, -si, -su, -sü. Örnek: "uçağın motoru" tamlamasında: "uçak" tamlayan olup "-un" eki almıştır. "motor" tamlanan olup "-ı" eki almıştır. Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka türden sözcükler girebilir.

Tamlamalar nasıl bulunur?

Tamlamaları bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Cümlede iki veya daha fazla kelime olup olmadığını kontrol edin. 2. Kelimelerin işlevini belirleyin. 3. Ekleri inceleyin. 4. Soru sorun. Örnek: "düğme ⇒ gömleğin düğmesi". "kumaş boyası". Tamlamaları bulurken sıfat tamlamalarını da göz önünde bulundurmak gerekir, çünkü isim tamlamaları ile karıştırılabilirler.

Tamlanan eki nasıl bulunur?

Tamlanan eki, belirtili isim tamlamalarında ikinci kelimenin sonuna getirilir. Tamlanan ekleri: -ı, -i, -u, -ü; -(s)ı, -(s)i, -(s)u, -(s)ü (ünlü harflerle biten kelimelerde). Örnekler: "Arabanın kaportası" (nın - tamlayan eki, sı - tamlanan eki); "Çantanın gözü" (nın - tamlayan eki, ü - tamlanan eki). Belirtisiz isim tamlamalarında ise sadece tamlanan ek alır.

Tamlayan ve tamlanan nasıl bulunur?

Tamlayan ve tamlanan bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. İsim tamlaması ise: Tamlayan, ilgi eklerini (-ın, -in, -un, -ün) alır. Tamlanan, iyelik eklerini (-ı, -i, -u, -ü) alır. Belirtili isim tamlamasında hem tamlayan hem de tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlamasında sadece tamlanan ek alır. 2. Sıfat tamlaması ise: Tamlayan, sıfattır ve genellikle ismin önüne gelir. Tamlanan, isimdir. Örnekler: İsim tamlaması: "telefonun ekranı". Sıfat tamlaması: "rengarenk ışıklar".

Tamlama yanlışları nelerdir?

Tamlama yanlışları, cümledeki isim ve sıfat tamlamalarında görülen hatalardır. Başlıca tamlama yanlışları şunlardır: 1. Tamlayan-Tamlanan Uyuşmazlığı: Adlar ve sıfatlar aynı tamlanana bağlandığında ortaya çıkar. 2. Tamlayan ya da Tamlayan Eki Eksikliği: Cümlede tamlayanın ya da tamlayan ekinin eksik olması. 3. Tamlanan Eksikliği: Tamlananlar ortak olmadığı hâlde, tamlananları ortak olarak kullanmak. 4. Sıfat Tamlaması Yanlışları: Bir sıfatın, bağlandığı bütün isimler için geçerli olmaması. Ayrıca, tamlama yanlışlıkları eklerin gereksiz kullanımı veya yanlış sözcüklere bağlanması gibi durumlarla da ortaya çıkabilir.

Tamlayan tamlanan arasına ne girebilir?

Tamlayan ve tamlanan arasına sıfat gibi başka türden sözcükler girebilir. Örnekler: "Ahmet’in mavi gömleği yeniymiş" cümlesinde "Ahmet’in" tamlayanının arasına "mavi" sıfatı girmiştir. "Erik ağaçlarının pembe, beyaz çiçekleri" tamlamasında "erik" tamlayanının arasına "pembe" ve "beyaz" sıfatları girmiştir. "Dağın sert kayalıkları" tamlamasında "dağın" tamlayanının arasına "sert" sıfatı girmiştir. "Suyun insanın içini rahatlatan sesi" tamlamasında "suyun" tamlayanının arasına "insanın içini rahatlatan" sıfat grubu girmiştir.

Belirtisiz ve belirtili tamlama nasıl ayırt edilir?

Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".