Tamlama yanlışları , cümledeki isim ve sıfat tamlamalarında görülen hatalardır. Başlıca tamlama yanlışları şunlardır:
Ayrıca, tamlama yanlışlıkları eklerin gereksiz kullanımı veya yanlış sözcüklere bağlanması gibi durumlarla da ortaya çıkabilir
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Basit tamlama, tek sözcüklü tamlama anlamına gelir ve dilbilgisinde böyle bir tamlama türü bulunmamaktadır. Tamlamalar, en az iki kelimeden oluşur. İki ana tamlama türü vardır: 1. Sıfat tamlaması. 2. İsim tamlaması.
Belirtili isim tamlamasında tamlayan ve tamlanan şu ekleri alarak ayırt edilir: Tamlayan: İlgi ekleri alır: -ın, -in, -un, -ün, -nın, -nin, -nun, -nün. Tamlanan: İyelik ekleri alır: -ı, -i, -u, -ü, -sı, -si, -su, -sü. Örnek: "uçağın motoru" tamlamasında: "uçak" tamlayan olup "-un" eki almıştır. "motor" tamlanan olup "-ı" eki almıştır. Belirtili isim tamlamalarında tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka türden sözcükler girebilir.
İsim (ad) tamlaması, aralarında anlamca ilgili bulunan, biri diğerini iyelik yönünden bütünleyen, en az iki farklı isimden meydana gelmiş kelime grubudur. İsim tamlamalarında birinci sözcük grubuna tamlayan, ikinci sözcük grubuna tamlanan denir. Örnekler: kumaş boyası; Konya Ovası; Ayşe'nin kedisi; makarna fabrikasının girişi; ecza dolabının aynalı kapağı. İsim tamlamaları, ek alıp almamalarına ve yapılarına göre şu türlere ayrılır: Belirtili isim tamlaması. Belirtisiz isim tamlaması. Takısız isim tamlaması. Zincirleme isim tamlaması.
Tamlamalar, yapılarına ve anlamlarına göre farklı türlere ayrılır: Yapılarına göre tamlamalar: Belirtili isim tamlaması: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Belirtisiz isim tamlaması: Tamlayan ek almaz, sadece tamlanan ek alır. Zincirleme isim tamlaması: İkiden fazla ismin bir araya gelmesiyle oluşur. Takısız isim tamlaması: Ek kullanılmaz, tamlayan ve tamlanan arasındaki ilişki doğrudan kurulur. Anlamlarına göre tamlamalar: Sıfat tamlaması: Bir ismin rengini, şeklini, durumunu belirten sıfatlarla oluşur. İsim tamlaması: Bir ismin aitlik ilgisi yönünden daha belirgin hale gelmesiyle oluşur.
Tamlamalar, TYT Türkçe sınavında dil bilgisi konusu olarak yer alır. TYT Türkçe müfredatında yer alan dil bilgisi konuları arasında sözcük türleri, tamlamalar, sıfatlar, edat, bağlaç, ünlem, zarf, çekimli fiil, ek eylem, fiilimsiler, cümle ögeleri ve cümle türleri bulunur.
Tamlama ekleri iki ana gruba ayrılır: 1. İlgi (tamlayan) ekleri: Ünsüzle biten kelimelerden sonra: -ın, -in, -un, -ün. Ünlüyle biten kelimelerden sonra: -nın, -nin, -nun, -nün. Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde: -im. 2. İyelik (tamlanan) ekleri: -ı, -i, -u, -ü. -sı, -si, -su, -sü. Örnekler: "telefonun ekranı" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-ı"); "okulun bahçesi" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-i").
Blog
Tek kırma av tüfekleri kaç kalibre olur?
Tamlama yanlışları nelerdir?
TDK yazımı karıştırılan kelimeler nasıl bulunur?
Teşkil etmek ve teşkil etmek aynı mı?
Tembih ne anlama gelir?
Taşraya neden taşra denir?
Tahsil ne demek?
Tekirdağ Çerkezköy posta kodu ne?
Tecrübe ne anlama gelir?
TASS haber ajansı Türkçe biliyor mu?