Tariz (dokundurma, iğneleme) söz sanatı, Arapça kökenli bir sözcük olup, Arap edebiyatında ortaya çıkmıştır
Türk edebiyatında ise tariz sanatına sıklıkla rastlanmaktadır
Tarizin ilk örneği olarak, Huzuri’nin “Ters Öğüt Destanı”ndan alınan şu dörtlük gösterilebilir: > Her nere gidersen eyle talanı > Öyle yap ki ağlatasın güleni > Bir saatte söyle yüz bin yalanı > El bir doğru söz söylerse inanma. Bu dörtlükte, şair tariz sanatını kullanarak okuyucuya öğüt vermektedir.
Tariz, bir sözün gerçek veya mecaz anlamının tam tersini kastetmektir. Bazı tariz örnekleri: "Adamınız, Allah için, gerçekten ustaymış; onun eli değeli bizim makine kararsızlığı bıraktı; artık hiç çalışmıyor". "Ne kadar kültürlü olduğu (!) yazılarından belli". "Beni ne çok sevdiğini (!) biliyordum zaten; iki yıl sonra telefon etmek zahmetine girerek bunu kanıtladın". "Bu işi gerçekten çok iyi başardın(!)" (aslında kişinin işi berbat ettiği ima edilir). "Harika bir dostsun(!)" (aslında kişinin kötü bir arkadaş olduğu belirtilir). Tariz, kinaye ve mecaz-ı mürsel ile karıştırılmamalıdır; bu sanatlarda sözün gerçek veya mecaz anlamının bir arada kullanılıp kullanılmadığına bakılır.
Tariz (dokundurma, taşlama) söz sanatı, Arapça kökenli bir kelime olup, Türk edebiyatında uzun süredir kullanılmaktadır. Bu söz sanatı, edebi eserlerde sıklıkla yer almakta ve günümüzde de hala kullanılmaktadır. Tarizin ne zamandan beri kullanıldığına dair spesifik bir bilgi bulunamamıştır.
Dönemin özellikleri farklı bağlamlara göre değişiklik gösterebilir. İşte bazı örnekler: Milli Edebiyat Dönemi: Bu dönemin genel özellikleri arasında, yazının icadından Kavimler Göçü veya Batı Roma'nın yıkılmasına kadar olan zaman dilimi yer alır. Barok Dönemi: 16. yüzyılda Avrupa'da ortaya çıkan bu sanat akımı, Klasisizm'in yeniden yorumlanışı olarak değerlendirilir. Ergenlik Dönemi: Bu dönem, çocukluktan yetişkinliğe geçiş aşamasıdır ve genellikle kızlarda 12-13, erkeklerde ise 13-14 yaşlarında başlar.
Tariz, bir kişiyi küçük düşürmek, iğnelemek, uyarmak veya dikkatini çekmek amacıyla yapılır. Bu söz sanatı, kinaye ile karıştırılmamalıdır; tarizde sözün gerçek ya da mecaz anlamda kullanılmasından çok, karşıt anlamı önemlidir.
Tariz, bir sözün ya da kavramın gerçek ve mecazlı anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektir. Türk Dil Kurumu'na göre tariz, açık olmayan bir şekilde, dolaylı olarak, direkt olmadan söz söyleme ve taşlama anlamına gelir. Tariz, bir kişiyi küçük düşürmek, iğnelemek, uyarmak veya dikkatini çekmek amacıyla yapılan bir söz sanatıdır. Örnekler: "Ne kadar kültürlüsün şu üslubuna bir bak." "Adam çok güvenilirmiş, annesini bile aldatmadan yapamamış." "Kefil olduğunuz gece bekçisi hakikaten güvenilir çıktı; üç gün sonra bizim kasayı yüklenip kayboldu."
Kültür ve Sanat
Tariz hangi dönemde ortaya çıkmıştır?
Tambur ve bağlama aynı mı?
Sultan-ı Yegâh ve sultaniyegah aynı mı?
Stand up gösterisi ne anlatıyor?
Suriye eski ve yeni bayrakları neyi temsil ediyor?
Tariz neden yapılır?
Survivor Türkiye'yi kim kazandı 2005?
Susuz Dedeye neden su dökülür hikayesi?
Sultan-i iklim-i Rum ne demek?
Terekemelerin kökeni nereden gelir?
Tevfik Fikret'in evi müze olarak kullanılıyor mu?
Taş boyama için hangi boya kullanılır?
Sümbül çiçeğinin hikayesi nedir?
Tekirdağ Saray'da eski bir saray var mı?
Temur hangi Türk boyundandır?
Sprey boya ile neler boyanır?
Taverna müziği hangi tür müziktir?
Survivor Yunus Emre kaç evlilik yaptı?
Teoman'in çoban yildizi ne zaman cikti?
Titicaca Gölü neden önemli?
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat'ı kim yazdı?
Survivor kırmızı takımda kaç kız var?
Tanzimat 2 dönem şiirinde hangi sanat anlayışı hakimdir?
Tarihte Moğollar Osman Bey'i esir aldı mı?
Tango için hangi seviye gerekli?
TBMM eski binası ne zaman yıkıldı?
Tarihte en güçlü Türk kadın kimdir?
Tek kaçış noktalı perspektif nedir?
Star TV beyaz yıldız ne zaman değişti?
Tilki ve Çocuk ne anlatıyor?
Tavşan ve Kaplumbaga'nın sonunda ne oluyor?
Tiran Arnavutluk'un neyi meşhur?
Thor ve aşk tanrıçası sevgili mi?
Talat Paşa hangi Osmanlı nazırı?
Tatar Ramazan'ın karısı kim?
Sultan Alparslan kaç yaşında tahta çıktı?
Tarihi kadim ne anlatıyor?
Sur içi Fatih nasıl bir yer?
Sıra gecesinde neler yapılır?
Stand Up'ta neden tek kişi var?