Tekeline almak ne demek TDK?

Tekeline almak ne demek TDK?

Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğüne göre "tekeline (veya tekellerine) almak" deyimi iki farklı anlama gelir:

• Bir şeye tek başına sahip olmak, inhisarına almak, patentini almak

Örnek cümle: "Tüm ilçenin doğal gaz işini tekeline alan bir firmaydı."

• Fikir, sanat vb. alanda kendi görüşünü hâkim kılmak

Örnek cümle: "İslam dinini hiçbir grup tekeline alamaz."

Tekelleşme nedir?

Tekelleşme, bir kişi, grup veya şirketin belirli bir mal veya hizmet piyasasına tamamen hakim olması durumudur. Daha detaylı bir tanımla tekelleşme, çok sayıda alıcı karşısında sunumun tek bir satıcı tarafından yapıldığı, aynı üretim dalına girişin engellendiği ve başka mallarla ikamesi oldukça güç bir malın üretildiği piyasa modelidir. Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre tekelleşme kelimesinin anlamı "tekel durumuna gelmek" şeklindedir. Tekelleşmenin bazı nedenleri şunlardır: piyasadaki rekabet eksikliği; haksız rekabet uygulamaları; düşük kâr potansiyeli ve yüksek maliyetler sebebiyle yatırım yapmaktan kaçınılması; kâr maksimizasyonu isteği, değişen coğrafi pazar şartları, ithalat yönelik kısıtlamalar; bir ürünün üretimine yönelik bilgi ve teknoloji gibi özel bir avantaja sahip olunması; riskli girişimlere yapılacak yatırımları desteklemek amacıyla verilen devlet teşvikleri. Tekelleşmenin bazı sonuçları ise şunlardır: Tekeller, rekabet eksikliği sebebiyle serbest piyasada tüketicilere mal veya hizmet sağlayan tek tedarikçidir. Tekeller, serbest piyasaya göre toplum refahını azaltıcı etkiye sahiptirler. Tekelleşme bulaşıcıdır, yani tekelleşme beraberinde daha fazla tekelleşmeyi getirir. Tekelleşmeye karşı alınan önlemlerden bazıları ise şunlardır: ithalat vergilerinin düşürülmesi; teşvik primi, vergi indirimi politikalarının uygulanması.

Tekel ne anlama gelir?

Tekel, bir pazarda belirli bir ürün için üretici ya da dağıtımcı olarak tek bir firmanın bulunması durumudur. Tekel kelimesinin diğer anlamları: Bir malın yapımının yalnızca bir kuruluşun elinde bulunduğu durum, inhisar, monopol; Devletin herhangi bir üretim alanını elinde tutması, satışı tek elden yönetmesi ve fiyata hâkim olması durumu, inhisar, monopol; Bir kişi veya kuruluşun herhangi bir alanda kazandığı büyük güç.

Birinin tekelinde olmak ne anlama gelir?

Birinin tekelinde olmak, herhangi bir şeyin tekeli altında bulunmak, elinde tutmak, inhisarında olmak anlamına gelir. Örnek cümleler: "Bu belgeyi vermek o kurumun tekelinde olduğu için yardımcı olamam." "Yardım dağıtmak onların tekelinde olmamalı."