Sokrates'in maotik (doğurtma) yöntemi , bilginin insan zihninde doğuştan var olduğunu ve uygun sorularla bu bilginin ortaya çıkarılabileceğini savunan bir diyalog sürecidir
Bu yöntem iki aşamadan oluşur :
Sokrates, bu yöntemine annesinin ebeliğine benzeterek "maieutique" (doğurtuculuk, doğum yardımcılığı) adını vermiştir
Sokrates, M.Ö. 469 ve 399 yılları arasında yaşamış Yunan filozofudur. Felsefenin kurucusu olarak kabul edilmez, ancak felsefenin ve özellikle de Batı felsefesinin önemli kurucularından biri olarak görülür.
Sokrates öncesi felsefede varlık anlayışı, evrenin ve varoluşun doğasını mitolojik açıklamalardan uzak, akılcı ve gözleme dayalı yaklaşımlarla anlamaya çalışmaktı. Bu dönemde öne çıkan bazı varlık anlayışları şunlardır: Milet Okulu: Evrenin temel maddesinin su (Thales), hava (Anaksimenes) veya belirsiz ve sınırsız bir madde (Anaksimandros) olduğunu savundular. Pisagorculuk: Matematik ve sayıların evrendeki en temel gerçeklik olduğunu ve evrenin düzeninin matematiksel ilkelerle açıklanabileceğini ileri sürdüler. Elea Okulu: Varlığın ezeli ve değişmez olduğunu, duyularla algılanan değişimin bir yanılsama olduğunu öne sürdüler. Çoğulcu Okul: Evrenin tek bir maddeden oluşamayacağını ve birden fazla temel unsur içerdiğini savundular (Empedokles: hava, su, ateş ve toprak). Atomculuk: Evrenin bölünemez küçük parçacıklardan (atomlardan) meydana geldiğini ve maddenin özünde hareket olduğunu savundular (Demokritos).
Sokrates'in sorgulama yöntemi, antik dönem Yunan filozofu Sokrates'in bilgiyi soru sorarak öğretme yöntemidir ve "Sokratik Diyalog" olarak bilinir. Bu yöntem üç aşamada gerçekleşir: 1. Sorgulama: Karşıdaki kişinin neyi bilip neyi bilmediğini araştırmak için sorular sorulur. 2. İroni (Alay). 3. Fikir Doğurtma: Yeni bilgilerin ışığında eski önermeler yanlışlanır veya revize edilir. Bilişsel Davranışçı Terapi'de kullanılan Sokratik sorgulama, yönlendirilmiş keşif (guided discovery) olarak adlandırılır. Yöntemin aşamaları: 1. Sorunun tanımlanması. 2. Alternatiflerin incelenmesi ve değerlendirilmesi. 3. Yeni bilgiler ışığında yeniden tanımlama yapılması ve eski çarpık inançların sorgulanması. 4. Yeni bilgi ışığında bir sonuca varılması. 5. Uygulama. Yöntemde kullanılan soru tipleri: bilgi edinmeye yönelik sorular; çeviri soruları; yorum soruları; geçmişteki benzer durumlara ilişkin uygulama soruları; analiz soruları; değerlendirme soruları.
Menon diyaloğunda Sokrates'in yöntemi, Sokratik yöntem olarak adlandırılır ve üç aşamadan oluşur: 1. Soru sorma: Sokrates, karşısındaki kişiye sorular sorarak onun neyi bilip neyi bilmediğini araştırır. 2. İroni (alay): Sokrates, karşısındakinin bilgisizliğini ve yanlışlarını alaycı bir şekilde ortaya koyar. 3. Fikir doğurtma (anımsama): Sokrates, bu aşamada karşısındakine yeni bilgiler vererek ve sorular sorarak onun bu bilgileri hatırlamasını sağlar.
Sokrates, herhangi bir akıma mensup değildir; çünkü kendisi bir okul kurmamıştır. Ancak, onun öğretilerini benimseyen ve çeşitli yanlarından izleyen dört ana felsefe okulu kurulmuştur: 1. Megara Okulu. 2. Elis-Eretria Okulu. 3. Kirene Okulu. 4. Kinik Okulu. Bu okullar, Sokrates’in düşüncelerinden derin şekilde etkilenmişlerdir.
Sokrates'in savunduğu bazı temel fikirler şunlardır: Erdem ve bilgelik: Sokrates, erdemli bir hayatın önemini vurgular ve bilgeliği, gerçek varoluşun doğasını anlamak olarak tanımlar. Sorgulama: Sokrates, insanların içinde var olan bilgileri ortaya çıkarmak için sorgulama yöntemini kullanır. Adalet: Adaletsizliğe katlanmanın, adaletsizlik yapmaktan daha az zararlı olduğunu savunur. İlahi iç ses: Sokrates, "daimon" adını verdiği ve vicdanla örtüşen bir iç sese sahip olduğunu iddia eder. Sokrates, MÖ 399 yılında hakkında açılan davada, şehrin tanrılarına inanmamak ve gençliği zehirlemekle suçlanmış ve ölüme mahkûm edilmiştir.
Sokrates öncesi felsefe, Batı felsefesinin MÖ 6. yüzyılda Antik Yunan'da başlayan ilk dönemidir. Temel özellikleri: Arkhe arayışı. Mitolojiden uzaklaşma. Varlık ve değişim. Önemli okullar ve filozoflar: Milet Okulu: Thales, Anaksimandros, Anaksimenes. Elea Okulu: Parmenides, Zenon. Plüralistler: Empedokles, Anaksagoras, Demokritos. Bu dönem, felsefenin kavramsal, metodolojik ve ontolojik temellerini atan çok katmanlı bir düşünsel evredir.
Eğitim
Soğuk savaşın en büyük iki rakibi kimlerdir?
Süspansiyon ve çözelti arasındaki fark nedir?
Sosyal Bilgiler Zümresi hangi derslerle iş birliği yapar?
Sıvı ölçme birimleri nasıl birbirine çevrilir?
Tanx ve sinx arasındaki ilişki nedir?
Soğuk savaş neden bitti özet?
Staj defteri not ortalaması etkiler mi?
Sıvılarda kohezyon ve adezyon nasıl değişir?
Sıcak hava neden soğuk havanın üzerine çıkar?
Suda bitki yetiştirmek için hangi besin kullanılır?