Doğru. Tafoni, rüzgar aşındırma şekillerinden biridir
Açıklama: Tafoni, kayaların yüzey sularının etkisiyle çözünebilen kısımlarının, rüzgarlar tarafından aşındırılması sonucu oluşan oyuklara (kovuklara) denir 4. Tafonilerin şekilleri kuş yuvalarına benzemektedir
Tafoniler, kurak, yarı kurak ve sıcak iklimlerde görülür. Kurak ve yarı kurak bölgelerde, gündüz ve gece arasındaki sıcaklık farklarının fazla olması kayaların aşınmasına ve tafoni adı verilen oyukların oluşmasına neden olur. Sıcak bölgelerde, tuzlu malzemenin ayrışması ve mikroorganizmaların aşındırması da tafoni oluşumuna katkıda bulunur. Nemli ve ılıman bölgelerdeki daha küçük boyutlu tafonilere ise "bal peteği erozyonu" veya "arı yuvası" gibi isimler verilir. Tafoniler, Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü yerlerde, yarı kurak alanlarda ve gelgit alanlarında sıklıkla görülür.
Türkiye'de rüzgar aşınım ve birikim şekillerine az rastlanmasının nedeni, rüzgarların ülkemizde çok etkili olmamasıdır. Rüzgar aşınım ve birikim şekillerine genelde bitki örtüsünden yoksun kurak ve yarı kurak iklim sahaları (çöller) ile kıyılarda rastlanılır. Türkiye'de rüzgar aşındırma şekillerine en çok yağışın en az olduğu Tuz Gölü çevresi, Karapınar (Konya) ve delta kumullarında rastlanmaktadır.
Rüzgarın aşındırması ile oluşan şekiller, kurak veya yarı kurak iklim bölgelerinde görülür. Bu tür iklimlerde günlük sıcaklık farkının fazla olması, mekanik çözülmelerin şiddetli bir şekilde gerçekleşmesine neden olur. Türkiye'de bu şekillere İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerinde rastlanır. Rüzgarın aşındırması ile oluşan bazı şekillere örnek olarak mantar kaya, tafoni, yardang ve şahit kaya verilebilir.
Rüzgar, eserken basınç gradyan kuvveti, Coriolis kuvveti ve sürtünme gibi kuvvetler uygular. Basınç gradyan kuvveti, havanın yüksek basınç alanlarından düşük basınç alanlarına doğru akmasını sağlar. Coriolis kuvveti, Dünya'nın dönüşü nedeniyle rüzgarın Kuzey Yarımküre'de saat yönünün tersine, Güney Yarımküre'de ise saat yönünde sapmasına neden olur. Sürtünme, yerden eserken rüzgarın hareketini yavaşlatır.
Tafoniler, granit ve kireçtaşı gibi granül kayaçlarda görülür. Ayrıca, tafoniler genellikle gruplar halinde, deniz bölgelerinde, gelgit alanları ile yarı kurak ve kurak çöllerde bulunur.
Rüzgar, aşağıdaki yer şekillerini aşındırır: Mantarkaya (şeytan masası). Tafoni. Şahit kaya. Yardang. Hamada (çöl kaldırımı). Ayrıca, rüzgarların aşındırma yoluyla oluşturduğu diğer yer şekilleri arasında tanık tepe, tani, barkan, lösler ve kum yığınları da bulunur.
Rüzgar etkisiyle oluşan aşınma ve biriktirme örnekleri şunlardır: Aşınma Örnekleri: 1. Mantar Kaya: Rüzgarların zeminden kaldırdığı kum tanelerini kayaların alt kısımlarına çarptırarak aşındırmasıyla oluşan mantar görünümlü kayalardır. 2. Tafoni: Kayaların yüzey sularının etkisiyle çözünebilen kısımlarının rüzgarlar tarafından aşındırılması sonucu oluşan oyuklardır. 3. Yardang: Rüzgarlar tarafından gevşek malzemelerin aşındırılması sonucu oluşan, "U" profilli birbirinden keskin sırtlardır. Biriktirme Örnekleri: 1. Kumul: Rüzgarların taşıdığı kumları biriktirmesiyle oluşan kum tepeleridir. 2. Barkan: Rüzgarların esme yönüne göre oluşmuş hilal şeklindeki kum tepeleridir. 3. Lös: Rüzgarların biriktirmesiyle oluşan mineralce zengin çöl toprağıdır.
Eğitim
Sömürgecilik nedir kısaca açıklayınız?
Su terazi ne işe yarar?
Sözlü notu her ders için zorunlu mu?
Siyaset bilimi ve siyaset sosyolojisi arasındaki fark nedir?
Suda donma nasıl başlar?
Sosyolojiye en kolay hangi bölümle geçiş yapılır?
Sinüs iki kat açı formülü nasıl bulunur?
Siyah ve beyaz ana renk mi?
Sınıf yönetiminin temel ilkeleri nelerdir?
Tarihteki en önemli kişiler kimlerdir?
Tarihte bugün hangi takvim?
Tam saat ve yarım saat nasıl gösterilir 2.sınıf?
Sin ve cos ne için kullanılır?
Süreç Değerlendirme Sınavı Nasıl Değerlendirilir?
Steroid ve protein hormonlar arasındaki fark nedir?
Tam gün okul giriş çıkış saatleri kaçta?
Siyasi ideolojilerin temel ilkeleri nelerdir?
Sinüs teoremi soruları nasıl çözülür?
Sınavlarda öğrenci kimlik kartı zorunlu mu?
Sirkülasyon ne anlama gelir?
Sürüngenler değişken vücut ısısı mı?
Sözleşmeli öğretmenler kadroya nasıl geçer?
Stephen Hawking'in gençliği nasıldı?
Sinan Kuzucu Yayınları iyi mi?
Stajda son 3 ayda ne yapılır?
Stokastik etki nedir?
Taslak nasıl yapılır?
Sonsuzluk eksi sonsuz neye eşittir?
Sosyal bilgiler ders kitabı 138 sayfa cevapları nelerdir?
Stewart teoremi nedir?
Sözlüler ortalamayı ne kadar etkiler?
Sinerjik ve antagonistik kaslar nelerdir?
Sınav giriş belgesini nasıl çoğaltabilirim?
SO2 ve SO3 farkı nedir?
Sitikolin asetilkolini artırır mı?
Sorumluluk panosu nedir?
Sultan 3. Murad neden önemli?
Su molekülü nedir?
Su zayıf etkileşim mi?
Sodyum asit ve bazlarla nasıl reaksiyona girer?