Ulusal Yapı Denetim Sistemi, 1 Ocak 2019 tarihinde yürürlüğe girmiştir
Ancak, yapı denetim sisteminin temelleri, 1999 yılında meydana gelen Marmara ve Düzce depremlerinin ardından, 3 Şubat 2000 tarihinde 595 sayılı Kanun Hükmünde Kararname ile atılmış ve ilk olarak 27 ilde pilot uygulama olarak başlatılmıştır. Daha sonra, 13 Temmuz 2001 tarihinde 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanun ile sistem genişletilerek uygulamaya devam edilmiştir
Tüm illerde ise yapı denetim uygulaması, 1 Ocak 2011 tarihinde tam olarak hayata geçirilmiştir
Yapı denetim kalite kontrolü, inşaat projelerinin her aşamasında yapılan bir süreçtir ve proje sahibi için kritik bir öneme sahiptir. Yapı denetim kalite kontrolü şunları içerir: Proje öncesi hazırlık. Proje planlama. Proje uygulama. Proje sonrası inceleme. Yapı denetim kalite kontrolü, 2011 yılında yürürlüğe giren Yapı Denetimi Kanunu kapsamında yürütülmektedir.
Yapı Denetimi Uygulama Yönetmeliği, 29/6/2001 tarihli ve 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanuna göre faaliyet gösteren yapı denetim kuruluşlarının ve laboratuvarların kuruluş ve çalışmalarını düzenler. Yönetmeliğin bazı konuları: Yapı denetim kuruluşlarında görev alacak denetçi mimar ve mühendisler ile diğer görevlilerde aranacak nitelikler; İlgili idare, proje müellifi, yapı müteahhidi, şantiye şefi, yapı sahibi ve yapı denetim kuruluşu ortaklarının görev ve sorumlulukları; Yapı denetimi hizmet sözleşmesinin düzenlenmesi ve hizmet bedellerinin ödenmesi; Yapılara sertifika verilmesi; Yapı denetim kuruluşlarından alınacak teminatın türü, tutarı, iadesi ve irat kaydedilmesi; İdari yaptırımlar ve kanunun uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar.
Yapı denetimi, genellikle altı aşamada gerçekleştirilir: 1. Proje Kontrol Süreci: Mimari, statik, mekanik tesisat, elektrik tesisat gibi projelerin kontrolü. 2. Ruhsat Alım ve Onay Süreci: İnşaat yapım ruhsatının alınması. 3. İnşaat Yapım Sürecinin Başlaması: İşyeri teslim tutanağının imzalanması. 4. İnşaat Yapım Sürecinin Kontrolü: Temel, taşıyıcı sistem, çatı örtüsü gibi aşamaların denetimi. 5. İş Bitirme ve İskân Süreci: İnşaatın tamamlanması ve iş bitirme tutanağının hazırlanması. 6. Dosyanın Kapanması: Yapı denetim dosyasının kapatılması. Bu aşamalar, yapının inşası sırasında ve sonrasında yasal düzenlemelere uygunluğun sağlanmasını amaçlar.
Yapı denetimini denetçi mimar ve denetçi mühendisler yürütür. Denetçi belgesi almak için gerekli şartlar: Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde olmak; Görevini yapmaya engel bir durumu olmadığını gösteren sağlık raporu; İlgili meslek odasına kayıt; T.C. kimlik numarası; Adli sicil kaydının bulunmaması. Denetçi türleri: Proje ve uygulama denetçisi: Mimari ve mühendislik projelerin mevzuata uygunluğunu ve yapı denetimini yapar. Uygulama denetçisi: Yapı denetimini gerçekleştirir. Proje ve uygulama denetçisi makine ve elektrik mühendisi: Proje ve yapı denetimini yapar.
Yapı Denetim Sistemi'nde çalışan kişiler şunlardır: Denetçi Mimar ve Mühendisler: Proje ve uygulama denetçisi mimar ve mühendisler, projelerin mevzuata uygunluğunu ve yapının her safhasında bu projelere uygun yapılıp yapılmadığını denetler. Uygulama Denetçisi İnşaat Mühendisi: Yapı denetimini yapar. Proje ve Uygulama Denetçisi Makine ve Elektrik Mühendisleri: Proje ve yapı denetimini gerçekleştirir. Yardımcı Kontrol Elemanı: Denetçi mimar ve mühendislerin sevk ve idaresi altında görev yapar. Şantiye Şefi: Konusuna ve niteliğine göre yapım işlerini yapı müteahhidi adına yönetir ve uygular. Ayrıca, yapı denetim kuruluşlarında teknik öğretmenler, yüksek teknikerler, teknikerler ve teknisyenler de yardımcı kontrol elemanı olarak görev yapabilir.
Uluslararası Denetim Standartları (ISA), finansal tabloların denetlenmesi ve doğrulanması süreçlerinde kaliteyi artırmak amacıyla Uluslararası Denetim ve Güvence Standartları Kurulu (IAASB) tarafından oluşturulmuş kurallar ve kılavuzlardır. Türkiye'deki uygulama: Türkiye Denetim Standartları (TDS), ISA'ya paralel olarak geliştirilmiştir. Türkiye'de denetim, özellikle halka açık şirketler, kamu kurumları ve finansal kuruluşlar için zorunludur. Türkiye, 24 Ocak 1980 kararları ile ekonomisini serbest piyasaya açmış ve birçok alandaki uluslararası standardı benimsemiştir.
Türkiye'de yapı denetimi, 13 Temmuz 2001 tarihinde 4708 sayılı Yapı Denetimi Hakkında Kanunun yürürlüğe girmesiyle zorunlu hale gelmiştir.
Hukuk
TSE özel mi devlet mi?
Ulusal yapı denetim sistemi ne zaman kuruldu?
UN ve BM aynı mı?
Umut Hakkı hangi AİHM kararı?
Uzman Erbaşlar neden 55 yaşında emekli olur?
Uluslararası ilişkiler mezunu devlette ne iş yapar?
TYP işçileri hangi statüde?
Türk Telekom esas sözleşmesi nedir?
Tüsİad hangi siyasi görüşü temsil ediyor?
Tuna Nehrinin akmam demesi hangi savaş?
Türkiye ittifakı hangi partilerden oluşuyor?
UYAP sorgulama nasıl yapılır?
Uzman Çavuş mu daha kıdemli astsubay mı?
Türkiye 1 günlük yas ne zaman ilan edildi?
Usulsüzlük cezaları 2 kat ne zaman uygulanır?
Türk vatandaşları için kimlik kartı zorunlu mu?
Türk ordusunun sahibi kim?
Valinin makamı ve bu makama bağlı resmi dairelerin tümü nedir?
Uygun illiyet bağı nasıl ispatlanır?
TSK'da kaç çeşit iç hizmet vardır?
Tüm haklar saklıdır ve telif hakkı aynı şey mi?
Tüketici Hakem Heyeti'ne yapılan şikayet kaç gün içinde geri çekilir?..
Türk Telekom ve Türksat devlet firması mı?
Uluslararası ceza infaz sistemi nedir?
Türk Devlet Teşkilatı'nın lideri kim?
UYAP nedir ne işe yarar?
Türkiye üniter bir devlet mi?
UYAP e-satış teklif verme süresi uzatılabilir mi?
Türkiye'de yargı sistemi hangi kuruluşlardan oluşur?
UYR kodu nedir?
TTK 40 madde nedir?
Turistik İkamet İzni ile çalışma izni alınır mı?
UYAP ek dosya nasıl gönderilir avukat?
UYAP'ta arabulucu nasıl atanır?
Türkiye'de yaz saati uygulaması ne zaman kalktı?
Türkiye ve Azerbaycan Türk Devletleri Teşkilatı'na üye mi?
USIA neden kapatıldı?
Uluslararası hukuk için hangi bölüm okunmalı?
UYAP üzerinden arabuluculuk başvurusu ne zaman yapılacak?
Usulsüz fatura kesmenin cezası VUK 353/1 mi 352/2 mi?