Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat romanı, romantizm akımına aittir
Şemseddin Sami, edebiyatın çeşitli türlerinde eserler vermiştir. Başlıca eserleri şunlardır: Roman: "Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat" . Tiyatro: "Besa yahut Ahde Vefa", "Gave", "Seydi Yahya". Sözlük: "Kâmûs-ı Türkî", "Kâmûs-ı Fransevî", "Kâmûs-ı Arabî". Ansiklopedi: "Kâmûsü'l-A'lâm" (6 cilt, 1889-1898). Makale: "Lisan-ı Türkî Makalesi". Ayrıca, Şemseddin Sami, Arnavutça eserler ve "Cep Kütüphanesi" dizisi gibi çeşitli konularda kitapçıklar da yazmıştır.
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, Şemsettin Sami tarafından kaleme alınmış, görmeden evlenme geleneğinin acı sonuçlarını anlatan bir romandır. Eserde, Talat Bey ile Fitnat Hanım'ın aşkı anlatılırken, Tanzimat Dönemi'nde kadın-erkek ilişkilerinin durumu da ele alınır. Ayrıca, romanda trajik bir olay örgüsü kullanılır; bu örgü, bir hatanın ağır sonuçlarını gözler önüne sererken, aşk evliliğini savunur.
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, ilk yerli roman olarak kabul edilir. Ancak, bu unvan yapılan yeni çalışmalarla tartışma konusu haline gelmiştir.
İlk Türk romanı Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat olarak kabul edilir.
Şemsettin Sami'nin sanat anlayışı şu şekilde özetlenebilir: Dil ve sadeleşme: Türkçe'nin sadeleşmesi ve Türkçeleşmesi gerektiğini savunmuş, bu doğrultuda eserler vermiştir. Milli dil bilinci: "Osmanlıca" terimini reddedip dilin "Türkçe" olarak adlandırılmasını öne sürmüştür. Batılı anlayış: Batı edebiyatındaki gerçeklik anlayışını benimsemiş, eserlerinde günlük hayata dair tasvirler kullanmıştır. Tiyatro ve tarih: Tiyatro eserlerinde tarih ve folklordan yararlanmayı tercih etmiş, eserlerinde adalet ile zulmün mücadelesini işlemiştir. Sosyal eleştiri: Eserlerinde toplumsal sorunları ve insan hürriyetini ele almıştır. Şemsettin Sami, Türk edebiyatının millî köklerine dikkat çeken ve İslam öncesi edebî ürünlere uzanan bir sanatçı olarak kabul edilir.
Şemsettin Sami'nin Edebi Kişiliği: Dilci ve Edebiyatçı: Şemsettin Sami, Türk dilinin sadeleştirilmesi ve modernleştirilmesi için önemli çalışmalar yapmış bir dilci ve edebiyatçıdır. Yenilikçi: Tanzimat edebiyatının milliyetçi yapısından etkilenmiş ve bu dönemin önerilerini bilimsel bir çerçeveye taşımıştır. Çok Yönlülük: Roman, tiyatro, sözlük, ansiklopedi ve gramer kitapları gibi çeşitli türlerde eserler vermiştir. Eserleri: Roman: Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat (1872-1873). Tiyatro: Besa yahut Ahde Vefa . Seydi Yahya . Gâve . Sözlük ve Ansiklopedi: Kamus-ı Türkî . Kamusû’l Âlâm (6 cilt, 1889-1904). Çeviri: Robinson Cruoze (Daniel Defoe). Sefiller (Victor Hugo). Galatee (Florian).
Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat, Türk edebiyatının ilk telif romanı olarak kabul edilir çünkü: Yayımlanma tarihi: 1872 yılında yayımlanmaya başlanmış ve 1873'te tamamlanmıştır. Yazar: Roman, Tanzimat Edebiyatı yazarlarından Şemsettin Sami tarafından kaleme alınmıştır. Konu: Eser, Talat Bey ile Fitnat Hanım'ın aşkını anlatır ve görücü usulü evlilik ile aşk temalarını işler. İlk olma özelliği: Batı edebiyatı tarzında yazılmış ilk Türkçe romanlardan biri ve Osmanlıca harflerle basılmış ilk romandır.
Kültür ve Sanat