Tarizin ilk örneği olarak, Huzuri’nin “Ters Öğüt Destanı”ndan alınan şu dörtlük gösterilebilir:
Her nere gidersen eyle talanıÖyle yap ki ağlatasın güleniBir saatte söyle yüz bin yalanıEl bir doğru söz söylerse inanma
Bu dörtlükte, şair tariz sanatını kullanarak okuyucuya öğüt vermektedir
Tariz, bir sözün gerçek veya mecaz anlamının tam tersini kastetmektir. Bazı tariz örnekleri: "Adamınız, Allah için, gerçekten ustaymış; onun eli değeli bizim makine kararsızlığı bıraktı; artık hiç çalışmıyor". "Ne kadar kültürlü olduğu (!) yazılarından belli". "Beni ne çok sevdiğini (!) biliyordum zaten; iki yıl sonra telefon etmek zahmetine girerek bunu kanıtladın". "Bu işi gerçekten çok iyi başardın(!)" (aslında kişinin işi berbat ettiği ima edilir). "Harika bir dostsun(!)" (aslında kişinin kötü bir arkadaş olduğu belirtilir). Tariz, kinaye ve mecaz-ı mürsel ile karıştırılmamalıdır; bu sanatlarda sözün gerçek veya mecaz anlamının bir arada kullanılıp kullanılmadığına bakılır.
TRIZ'in (Yaratıcı Problem Çözme Teorisi) dört temel ilkesi şunlardır: 1. Çelişkileri Belirleme ve Çözme. 2. İdeal Sonuca Odaklanma. 3. Bölme (Parçalama). 4. Önleyici Önlemler Alma. TRIZ, bu temel ilkelerin yanı sıra 40 yenilikçi prensip ve çelişki matrisi gibi araçlar da içerir.
Tariz (dokundurma, iğneleme) söz sanatı, Arapça kökenli bir sözcük olup, Arap edebiyatında ortaya çıkmıştır. Türk edebiyatında ise tariz sanatına sıklıkla rastlanmaktadır.
Tariz, bir kişiyi küçük düşürmek, iğnelemek, uyarmak veya dikkatini çekmek amacıyla yapılır. Bu söz sanatı, kinaye ile karıştırılmamalıdır; tarizde sözün gerçek ya da mecaz anlamda kullanılmasından çok, karşıt anlamı önemlidir.
Tariz, bir sözün ya da kavramın gerçek ve mecazlı anlamı dışında büsbütün tersini kastetmektir. Türk Dil Kurumu'na göre tariz, açık olmayan bir şekilde, dolaylı olarak, direkt olmadan söz söyleme ve taşlama anlamına gelir. Tariz, bir kişiyi küçük düşürmek, iğnelemek, uyarmak veya dikkatini çekmek amacıyla yapılan bir söz sanatıdır. Örnekler: "Ne kadar kültürlüsün şu üslubuna bir bak." "Adam çok güvenilirmiş, annesini bile aldatmadan yapamamış." "Kefil olduğunuz gece bekçisi hakikaten güvenilir çıktı; üç gün sonra bizim kasayı yüklenip kayboldu."
Tariz sanatı, bir sözün tam tersini bildirecek biçimde ifade edilmesiyle yapılır. Tariz sanatının bazı özellikleri: Verilmek istenen mesaj doğrudan iletilmez, üstü kapalı biçimde söylenir. Mecaz-ı mürsel ve kinayedeki ilgiler yoktur. Söyleyişteki incelik, tarizin güzelliğini belirler. Parantez içinde ünlem işareti ( ! ) kullanılarak alay anlamı pekiştirilebilir. Örnekler: "Ne kadar kültürlü olduğu ( ! ) yazılarından belli". "Bu ne tevazu arkadaşım!". "Ne kadar alçak gönüllü olduğunuz her fırsatta kendinizi anlatmanızdan belli".
Tariz (dokundurma) söz sanatında amaç, genellikle muhatabı küçük düşürmek, iğnelemek, eleştirmek veya onunla alay etmektir. Ayrıca, tariz ile yapılan anlatımlarda sitem de söz konusu olabilir. Tariz, kinaye ile karıştırılsa da, tarizde daha keskin bir alay ve eleştiri bulunur; kinayede ise sözün her iki anlamı da bir arada kullanılabilir.
Kültür ve Sanat
Tavla taşları neden siyah beyaz?
Taciklerin soyu nereden gelir?
Söz için hangi davetiye kullanılır?
SüngerBob KarePantolon'un en yakın arkadaşı kim?
Tango gecesi ne demek?
Survivor kadın eleme adayı kim oldu?
Telari hangi ülkenin kumaşı?
Su Gibi şiiri ne anlatmak istiyor?
Survivor'da Sema hangi dans yaptı?
Teletabiius ne anlatıyor?
Tatar Ramazan neden belgesel oldu?
Tahsin Paşa nasıl öldü?
Teletabi'nin en komik karakteri kim?
Tensei shitara slime datta ken kaç cilt?
Sultangazi eskiden nereye bağlıydı?
Sürat Kargonun eski logosu nasıldı?
Tamamlanmış mangalar hangileri?
Tarihte en çok düello yapan kişi kimdir?
Tavşan kızlar ne iş yapar?
Tempo Canlı Yayın ne zaman başlıyor?
Süleyman Şahın en büyük oğlu kimdir?
Tarihte ilk küfür ne zaman edildi?
Suriye Selcukluları hangi Türk boyundandır?
Teşhis ve intak nedir örnek?
Tayland'ın en ünlü eğlencesi nedir?
Teke yöresi ne demek?
Spacetoon TV Türkiye'de var mı?
Sultan Üçüncü Murad kaç cariyeyle evlendi?
Tayland dansları nelerdir?
Tatar Ramazan aslen nereli?
Taziye eskiden nasıl yapılırdı?
Tablo aplik nasıl kullanılır?
Tarizin ilk örneği nedir?
Tevârih-i âl-i selçuk kimin eseri?
Temur Bey aslen nereli?
Titanlar neden saldırdı?
T oyunu ana kahramanları kimlerdir?
Tiyatro ve drama arasındaki fark nedir?
Stiks nehrinin hikayesi nedir?
Suriye'de yaşanan dramı anlatan belgeseller nelerdir?