Telmih , edebiyatta bir olayı, kişiyi, inancı veya atasözünü dolaylı şekilde anlatma, anımsatma sanatıdır. Bu sanatta, anımsatılan şey uzun uzadıya açıklanmayıp birkaç sözcükle ifade edilir ve okuyucu, metnin içindeki ilişkiyi kurmak zorundadır. Telmih, çağrışıma dayanır ve anlatılan duygu ile işaret edilen olay arasında gizli bir benzetme ilişkisi bulunur
Bazı telmih örnekleri :
Telmih, edebiyat alanında kullanılan bir söz sanatıdır. Çağrışıma dayanan bir sanat olan telmih, bir edebi eserde okuyucuya geçmişteki bir olayı, ünlü bir kişiyi veya farklı şeyleri hatırlatma amacıyla kullanılır.
Telmih sanatı, ifade içerisinde belirtmeden, herhangi bir olaya veya duruma, şahsa, inanışlara yahut atasözüne işaret ederek yapılır. Telmih sanatının yapılışı: Az sözcükle anlatım. Gizli benzetme. Bilgiye dayalı olma. Telmih sanatına örnek olarak, Orhan Seyfi Orhon'un "Atamız elma çaldı cennetten" dizesi verilebilir; bu dizede Adem ile Havva'nın cennetten kovulması olayına işaret edilmiştir.
Divan edebiyatında telmih sanatına dair bazı örnekler: Mualla-paye Sultan Ahmed ol hakân-ı âdil kim. Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhid’i / Bedr’in aslanları ancak bu kadar şanlı idi. Gökyüzünde Îsâ ile / Tûr dağında Mûsâ ile / Elindeki âsâ ile / Çağırayım Mevlâm seni. Telmih, Divan edebiyatında sıkça kullanılan bir söz sanatıdır ve genellikle tarihsel olaylar, önemli kişiler veya mitler hatırlatılır.
Telmih, bilinen bir hadise, kişi, nükte, fıkra, atasözü gibi unsurlara gönderme yaparak anlatımı güçlendirmek ve anlamı genişletmek amacıyla yapılır. Telmihin başarılı olması için, okuyucunun dolaylı anlatıma konu olan düşünceyi kolayca anlayabilmesi gerekir. Telmihin bazı amaçları: Anlatımı kuvvetlendirmek. Anlamı genişletmek. Süslemek.
Telmih (hatırlatma) sanatına örnek olabilecek bazı şiirler: M. Âkif Ersoy'un bir şiiri: > Ne büyüksün ki kanın kurtarıyor Tevhid’i Bedr’in aslanları ancak bu kadar şanlı idi. Şair, bu dizelerde Çanakkale şehitlerini Bedir Savaşı'ndaki Hz. Muhammed'in askerlerine benzetmiştir. Yunus Emre'nin bir şiiri: > Gökyüzünde Îsâ ile Tûr dağında Mûsâ ile Elindeki âsâ ile Çağırayım Mevlâm seni. Bu şiirde, Hz. Îsâ'nın göğe çıkışı, Hz. Mûsâ'nın Tûr-ı Sinâ'da Allah ile konuşması ve Hz. Mûsâ'nın asasının mucizeleri telmih edilmiştir. Faruk Nafiz Çamlıbel'in "Çoban Çeşmesi" şiiri: > Gönlünü Şirin'in aşkı sarınca Yol almış hayatın ufuklarınca O hızla dağları Ferhat yarınca Başlamış akmaya çoban çeşmesi. Şiirde, Leyla ile Mecnun, Aslı ile Kerem ve Ferhat ile Şirin gibi önemli aşk hikayelerine telmih yapılmıştır.
Telmih ve kinaye aynı şey değildir. Telmih, herkesin bildiği bir olay, kişi veya duruma dolaylı şekilde gönderme yapılmasıdır. Kinaye ise bir ifadenin hem gerçek hem de mecaz anlamını düşündürerek, daha çok mecaz anlamını kastetme sanatıdır. Telmih ve kinaye arasındaki bazı farklar şu şekildedir: Benzerlik: Telmihte benzerlik açıkça belirtilmez, ima edilir. Kullanım: Telmih bir olaya veya hikâyeye işaret ederken, kinaye bir sözü bir şeyle örtmek veya dokundurmak anlamına gelir. Sözcük Sayısı: Kinaye tek bir sözcükle de olabilirken, tariz için birden fazla kelimeye ihtiyaç vardır.
Halk şiirinde telmih, bir anlatımda doğrudan söylenmeden, bir olay, kişi, atasözü ya da başka bir unsura üstü kapalı şekilde işaret edilmesi, anımsatılması anlamına gelir. Telmih sanatında amaç, ifadeyi zenginleştirmek, derinlik katmak ve dinleyici ya da okuyucunun zihninde çağrışımlar uyandırmaktır. Halk şiirinde telmih genellikle atasözleri, destanlar ya da halk hikâyelerine yapılır. Telmih, Türk edebiyatında özellikle Divan şiirinde sıkça kullanılır; mitolojik, dini veya tarihi olaylara göndermeler yaygındır. Telmihin başarılı olması için okuyucunun dolaylı anlatıma konu olan düşünceyi kolayca anlayabilmesi gerekir.
Kültür ve Sanat
Telemak kimin eseri?
Terea sigara hangi ülkenin malı?
Tahir ile zühre nasıl kavuştular?
Tarsus donuktaş hangi uygarlığa aittir?
Tarihi yapı ve tarihi nesne aynı şey mi?
Tarihte ilk Kürt şair kimdir?
Teoman'ın çocuğu kimden?
Telmih nedir ve örnekleri?
Teatrik ve teatral aynı mı?
Tayt neden Türk icadı?
Tazarruname Sinan Paşa kimdir?
Sıcak renkler hangileri?
St. Petersburg Katerina sarayı neden önemli?
Tarihi yarımadada kaç sarnıç var?
Sünnet organizasyonunda neler yapılır?
Stand görsel nedir?
Soğuk Deri ne anlatıyor?
Tango'da boncuk ne demek?
Sütçü imamın memleketi neden Kahramanmaraş?
Söylence nedir?
Suudi Arabistan'ın kaç tane bayrağı var?
Teoman'ın Gönülçelen albümünde neden Şebnem Ferah var?
Tango öğrenmek için hangi Telegram kanalı?
Su tanrıçası kimdir?
Sütçü imam neden milli kahraman ilan edildi?
Sütun bacak ne demek?
Stabil reenkarne ne anlatıyor?
Tan Taşçı Bursa'da nerede sahne alıyor?
Su neden önemlidir şiir?
Tanzimat edebiyatında 3 temel özellik nedir?
Tarihi Kadim kimin eseri?
Tanju Korelin kökeni nereden gelir?
Survivor Ünlüler Gönüllüler 17 hafta kim kazandı?
Tiyatro ve oyun arasındaki fark nedir?
Sur ve kale aynı şey mi?
Survivor Sema'ya ne oldu?
Süvari zırhı nedir?
Spartaçus'un gerçek hikayesi nedir?
Sümbülzade Vehbi'nin en ünlü şiiri nedir?
Su bazlı boyalar hangi renklerle karıştırılır?