Tezene vuruş yönlerini öğrenmek için aşağıdaki kaynaklardan yararlanılabilir:
Ayrıca, bağlama eğitiminde usta-çırak ilişkisi yaygın olduğundan, bir bağlama eğitmeninden birebir ders almak da faydalı olabilir.
Tezene vuruş yönlerinin her eserin karakterine göre ayrı belirlenmesi ve eserlerin orijinal halleriyle notalandırılması gerektiği unutulmamalıdır
Tezene, genellikle Türk halk müziğinde bağlama ve saz gibi telli çalgıların çalınmasında kullanılır. Ayrıca, halk müziği lugatında, bağlama çalarken yöreden yöreye göre değişen tellere vurma biçimlerine de tezene denir.
En iyi tezene tutuş şekli, sağ elin başparmağı ile işaret parmağının arasına tezenenin yerleştirilmesiyle oluşur. Tezene tutarken dikkat edilmesi gereken bazı noktalar: Bilek hareketleri: Sağ eldeki hareketler bilekten yapılmalı, dirsek ve omuza ulaşmamalıdır. Dengeli ses çıkarma: Tezene ile yukarıdan vurarak ve aşağıdan çekerek çıkarılan seslerin şiddeti birbirine eşit olmalıdır. Yanlış pozisyonlardan kaçınma: Baş parmağın sapın arka tarafına kayması ve 2., 3. ve 4. parmakların sapın altında durması gibi pozisyonlardan kaçınılmalıdır. Tezene tutuşuyla ilgili daha fazla bilgi ve görsel için Hüseyin Yıldıray Duman'ın "Kısa Sap Bağlama Eğitimi 4 - Tezene Vuruş Yönleri" başlıklı videosuna başvurulabilir.
Tezene çeşitleri şu şekilde sıralanabilir: Malzeme türüne göre: Ahşap tezeneler. Plastik tezeneler. Kullanım amacına göre: Çekme tezene. Ayırma tezene. Açma tezene. Ayrıca, farklı bölgelerde kullanılan ve vuruş biçimini ifade eden tezene türleri de vardır; örneğin, Konya tezenesi, Zeybek tezenesi, Silifke tezenesi gibi.
Tezene vuruşları arasında şunlar bulunur: Sıyırtma tezene: Tezenenin yukarıdan aşağıya veya aşağıdan yukarıya hafif yan tutarak yapılan vuruş şeklidir. Tarama tezene: Peş peşe aynı yönlü vuruşların yapıldığı bir tekniktir. Takma tezene: Tezenenin tele yaslanarak aşağıdan yukarıya veya yukarıdan aşağıya ses çıkarma eylemidir. Çırpma tezene: Temelde bir tezene tekniği olup, farklı bölgelerde farklı isimlerle anılır (Karadeniz tavrı, Konya tavrı, Silifke tavrı, zeybek tavrı gibi). Tezene trili: Tezene ile yapılan tril tekniğidir. Ayrıca, tezene vuruş yönleri, ritim kalıplarına göre değişiklik gösterebilir ve aynı ya da farklı teller üzerinde gerçekleşebilir.
Başlama vuruşu şu şekilde yapılır: 1. Para atışı: Maçın veya uzatma devresinin başlangıcındaki başlama vuruşunu yapacak takım, her iki takım kaptanının katılımıyla hakem tarafından yapılan para atışıyla belirlenir. 2. Topun konumu: Top, sahanın tam ortasındaki orta noktada hareketsiz bir şekilde durur. 3. Oyuncuların pozisyonu: Bütün oyuncular kendi yarı sahasında bulunmak zorundadır. 4. Vuruş: Hakem işaret verdiğinde, vuruşu yapacak oyuncu topa vurur ve top açıkça hareket ettiği anda oyunda olur. 5. İkinci dokunuş: Vuruşu yapan oyuncu, top başka bir oyuncuya dokunmadan önce topa ikinci kez dokunamaz. Başlama vuruşundan doğrudan doğruya bir gol yapılabilir.
Tezene, Farsça kökenli bir kelime olup "çalgıç", "mızrap" anlamına gelir. Tezene ayrıca şu anlamlara da gelir: Bağlama ve saz gibi çalgıları çalarken, yöreden yöreye göre değişen tellere vurma biçimi. Genellikle plastik, kemik, boynuz veya kaplumbağa kabuğundan yapılan, bu çalgıların çalınmasında kullanılan bir alet.
Tezene, telli çalgıları (bağlama, gitar, cura, ud, mandolin vb.) çalarken kullanılan mızrap veya pena olarak işlev görür. Ayrıca, yöreden yöreye değişen tellere vurma biçimi anlamında da kullanılır. Tezene, eskiden kiraz ağacı kabuğundan yapılırken günümüzde genellikle plastikten yapılmaktadır.
Kültür ve Sanat
Sâki ve meyhane ne demek?
Ten rengi hangi renklerden oluşur?
Tiyatroda ara ne demek?
Tanzimat dönemi edebiyatın kaç dönemi vardır?
Sultan Melikşah ve Sultan Tekiş neden savaştı?
Suç ve Ceza'da kaç tane karakter var?
Titanikin enkazı neden Kuzey Atlantikte?
Taş şarkısını neden Gökhan Türkmen yazdı?
Timur Devleti'nin sembolü nedir?
Talihim yok bahtım kara akorları nedir?
Timpani ne işe yarar?
Taba hangi renklerden oluşur?
SSS Class Revival Hunter kaç cilt?
Süleyman Nazif'in eserleri nelerdir?
Tarık Akan ne zaman öldü?
Söylev nedir kısaca?
Tinki Vinkinin gerçek adı ne?
Taş tozu neyle renklendirilir?
Star TV reklam jenerikleri ne zaman değişti?
Tilki neyi temsil eder?
Süper Gazeteciler 2'de ne oldu?
Timur'un lakabı neden Aksak Timur?
Tekaüt sandığı hangi padişah döneminde kuruldu?
Stephen King serisi hangi sırayla izlenmelidir?
Teyzenin hikayesi ne anlatıyor?
Tarkan ilk albümünde kaç şarkı var?
Soğuk espriler nelerdir?
Tayvanlı insanlar nasıl yaşar?
Tacik ve Türk aynı mı?
Tahranın en güzel yeri neresi?
Storyboard nedir?
Tatavlada kimler yaşadı?
Sıla'nın TikTok fenomeni sevgilisi kim?
Süleyman Paşa ve Tekirdağ aynı mı?
Sör ve sir farkı nedir?
Survivor'da 82 bölüm kim kazandı?
Tango ilk nerede ve kim tarafından ortaya çıkmıştır?
Suç ve cezanın ilk baskısı ne zaman yapıldı?
Tezkirenin ilk örneği nedir?
Tanzimat dönemi şiirinde ilkler nelerdir?