Tamlamaları bulmak için şu adımlar izlenebilir:
Örnek:
Tamlamaları bulurken sıfat tamlamalarını da göz önünde bulundurmak gerekir, çünkü isim tamlamaları ile karıştırılabilirler
Belirtisiz isim tamlaması bulmak için şu özelliklere dikkat edilebilir: Tamlayanın ek almaması. Tamlananın -i iyelik ekini alması. Tamlayan ile tamlanan arasına kelime girmemesi. Tamlayan ile tamlananın yer değiştirmemesi. Bazı belirtisiz isim tamlaması örnekleri: çoban çeşmesi; hayal iklimleri; ahududu şerbeti; duvar kağıdı; masa örtüsü.
6 örnek sıfat tamlaması ve tamlayan-tamlanan ögeleri şu şekildedir: 1. kırmızı elbise. tamlayan: kırmızı; tamlanan: elbise. 2. çalışkan öğrenci. tamlayan: çalışkan; tamlanan: öğrenci. 3. kalın bir kitap. tamlayan: kalın; tamlanan: kitap. 4. eski evler, dükkânlar. tamlayan: eski; tamlanan: evler, dükkânlar. 5. Ahmet’in mavi gömleği. tamlayan: Ahmet’in; tamlanan: mavi gömlek. 6. gümüş yüzük. tamlayan: gümüş; tamlanan: yüzük. Sıfat tamlaması bulmak için şu adımlar izlenebilir: 1. Bir ismin önüne gelen ve o isimle ilgili bilgi veren sıfatları belirleyin. 2. Sıfatların, isimlerin önüne gelerek onlarla oluşturdukları söz öbeklerini tespit edin. Sıfat tamlamalarında, tamlanana (isme) “nasıl, hangi, kaç, kaçıncı?” soruları sorularak tamlayan (sıfat) bulunabilir.
Belirtili isim tamlaması örnekleri: Kitabın kapağı; Çocukların kıyafetleri; Üzümün çöpü; Aşkın büyüsü; Uçağın motoru; Okulun müdürü; Ali’nin defteri; Bilgisayarın kablosu; Öğrencilerin birkaçı. Belirtili isim tamlamasında, hem tamlayan hem de tamlanan ek alır; tamlayan ilgi eki, tamlanan ise iyelik eki alır.
Belirtisiz ve belirtili isim tamlamaları arasındaki temel farklar şunlardır: Belirtili tamlama: Tamlayan ve tamlanan ek alır. Tamlayan ilgi eki ("-ın /-in /-un /-ün") alır, tamlanan ise iyelik eki ("-ı /-i /-u /-ü") alır. Tamlanana sorulan "kimin, neyin?" sorularıyla tamlayan bulunabilir. Tamlayan ile tamlanan yer değiştirebilir ve araya başka sözcükler girebilir. Belirtisiz tamlama: Tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. Tamlayan ile tamlanan yer değiştiremez ve araya başka sözcük giremez. Genellikle tamlayan sonundaki "-ı, -i, -u, -ü" harfi kapatılarak okunduğunda iki sözcük arasındaki anlam bağı koparsa, bu bir belirtisiz tamlamadır. Örnekler: Belirtili tamlama: "uçağın motoru". Belirtisiz tamlama: "erik ağacı".
Tamlama yanlışları, cümledeki isim ve sıfat tamlamalarında görülen hatalardır. Başlıca tamlama yanlışları şunlardır: 1. Tamlayan-Tamlanan Uyuşmazlığı: Adlar ve sıfatlar aynı tamlanana bağlandığında ortaya çıkar. 2. Tamlayan ya da Tamlayan Eki Eksikliği: Cümlede tamlayanın ya da tamlayan ekinin eksik olması. 3. Tamlanan Eksikliği: Tamlananlar ortak olmadığı hâlde, tamlananları ortak olarak kullanmak. 4. Sıfat Tamlaması Yanlışları: Bir sıfatın, bağlandığı bütün isimler için geçerli olmaması. Ayrıca, tamlama yanlışlıkları eklerin gereksiz kullanımı veya yanlış sözcüklere bağlanması gibi durumlarla da ortaya çıkabilir.
Takısız isim tamlamalarında tamlayan bulunmaz, çünkü bu tür tamlamalarda ne tamlayan ne de tamlanan ek alır. Takısız isim tamlamasına örnek olarak "gümüş yüzük", "tahta kapı" veya "çelik tencere" verilebilir.
Tamlama ekleri iki ana gruba ayrılır: 1. İlgi (tamlayan) ekleri: Ünsüzle biten kelimelerden sonra: -ın, -in, -un, -ün. Ünlüyle biten kelimelerden sonra: -nın, -nin, -nun, -nün. Sadece "ben" ve "biz" zamirlerine eklendiğinde: -im. 2. İyelik (tamlanan) ekleri: -ı, -i, -u, -ü. -sı, -si, -su, -sü. Örnekler: "telefonun ekranı" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-ı"); "okulun bahçesi" (ilgi eki: "-un", iyelik eki: "-i").
Blog
Tarihte ilk katil kim?
Terki ve terkin aynı şey mi?
Sümerce ve Akadca aynı dil mi?
Tahâret ve temizlik aynı şey mi?
Terea russet hangi sigaraya benziyor?
Terim ve özel isim nedir 4 sınıf?
Tahakkum etmek ve tahakküm altında kalmak ne demek?
Tamlamalar nasıl bulunur?
Süregelen ne demek?
Tekel 2000 hangi ülkenin sigarası?
Teşhir ve şecaat ne demek?
Tezlik ne demek?
Tripitakanın 3 sepeti nedir?
TH ne anlama gelir?
Tamlayan eki nedir?
Tan ne anlama gelir?
Sürerliği anlatan fiiller nelerdir?
Tanem ne anlama gelir?
Teşhis ve kişileştirme arasındaki fark nedir?
Sınıf çekim eki mi yapım eki mi türemiş mi?
Takısız tamlama örnek cümleler nelerdir?
Süper lotoda en az kaç rakam tutması lazım?
Topçu ve piyade farkı nedir?
Tatavla ne anlama gelir?
Tim ve TİM aynı mı?
Today ve today's arasındaki fark nedir?
TDK'ye göre mide nasıl yazılır?
Tesettür sotve ne demek?
Tirşe ne anlama gelir?
Teleskopik lrf kamışı iyi mi?
Tesettür giyim ve türbanlı aynı mı?
Tek kırma 36 cal kaç cm namlu?
Teklif cümlesi nedir?
Teşekkür ve teşekkürler arasındaki fark nedir?
Thank you nasıl telaffuz edilir?
Terazi erkekleri hangi burçlarla anlaşamaz?
Thank you ne anlama gelir?
Trakya ağzı hangi şiveye girer?
Tali ne anlama gelir?
Track ne demek?