Ses, insan yaşamında önemli bir yere sahiptir ve çeşitli işlevleri yerine getirir:
Ses bilgisi, sözcüklerin temelini oluşturan sesleri, harfleri ve bunlarla ilgili kuralları ele alan bir dil bilgisi dalıdır. Ses bilgisi, üç ana başlıkta incelenir: 1. Sesler ve harfler. 2. Ünlü uyumları. 3. Ses olayları. Ayrıca, ses bilgisi; genel ses bilgisi, karşılaştırmalı ses bilgisi, betimsel ses bilgisi gibi farklı alanlara da ayrılır.
Ses ve ses bilgisi kavramları farklı anlamlara sahiptir: 1. Ses: Havanın titreşmesiyle oluşan, insan veya hayvanlarda işitme duyusunu harekete geçiren fiziksel dalgalardır. 2. Ses Bilgisi (Fonetik): Konuşma seslerini özellikleri, türleri, sözlerdeki sıralanışları, görevleri ve uğradıkları değişmeler açısından araştıran, sınıflandıran dil bilgisinin alt dalıdır. Dolayısıyla, ses ve ses bilgisi aynı şey değildir; ses, ses bilgisinin incelediği temel birimlerden biridir.
Ses olaylarıyla ilgili cümlelerden bazıları şunlardır: Ünlü düşmesi: "karın-ı > karnı". Ünlü daralması: "başla-yor > başlıyor". Ünlü türemesi: "bir-cik > biricik". Ünsüz yumuşaması: "dolap-ı > dolabı". Ünsüz uyumu (sertleşmesi): "aş-çı". Ünsüz düşmesi: "sıcak-cık > sıcacık". Ses türemesi (kaynaştırma harfleri): "biri-s-i". Ulama: "Tüm anlattıklarımı yanlış anlamışsın". Bu örnekler, Türkçedeki ses olaylarının çeşitli türlerini göstermektedir.
Ses olayı, Türkçe kelimelerde kelimeler türetilirken, çekimlenirken veya birleşirken kelimenin kökünde veya üzerine gelen ekte meydana gelen ses değişiklikleridir. Bazı ses olayları: Ünlü düşmesi: "oğul-u > oğlu", "karın-ı > karnı". Ünlü daralması: "başla-yor > başlıyor", "gelme-yor > gelmiyor". Ünlü türemesi: "bir-cik > biricik", "az-cık > azıcık". Ünsüz yumuşaması: "dolap-ı > dolabı", "ağaç-ı > ağacı". Ünsüz uyumu (ünsüz benzeşmesi, ünsüz sertleşmesi): "aş-çı", "ağaç-tan". Ünsüz düşmesi: "çabuk-cak > çabucak", "sıcak-cık > sıcacık". Ünsüz türemesi (ünsüz ikizleşmesi): "zan et- > zannet-", "af eyle- > affeyle-". Kaynaştırma harfleri: "kapı(y)a", "boya(y)acak".
Ses kirliliği, istenmeyen, dinleyene bir anlam ifade etmeyen, rahatsız edici, düzensiz ve yüksek seslerin oluşturduğu gürültüdür. Ses kirliliğine neden olan bazı faktörler: - Motorlu ulaşım araçlarının çıkardığı sesler; - İş makinelerinin çıkardığı sesler; - Fabrikaların çıkardığı sesler; - Geç saatte çalan bir müzik sesi; - Trafikte gereksiz yere çalan kornalar; - Kalabalık ortamlarda insanların yüksek sesle konuşması. Ses kirliliğinin olumsuz etkileri: - İşitme duyusunda geçici veya kalıcı etkiler bırakma; - Baş ağrısı, uykusuzluk, stres, sinirlilik gibi sorunlar; - Dikkat dağınıklığı ve çalışma veriminin düşmesi; - Hayvanların doğal ortamlarından uzaklaşmaları.
Sesleri farklı duymamızın nedeni, seslerin beyne iki farklı yolla iletilmesidir: 1. Hava yolu iletimi: Dış ortamdan gelen ses dalgaları, kulak zarımız tarafından algılanarak işitme sinirlerine iletilir. 2. Kemik yolu iletimi: Konuşurken ses tellerimizden çıkan titreşimler, kafatası kemiklerimizden geçerek doğrudan iç kulağımıza iletilir. Kayıttan dinlediğimizde ise sadece hava yolu iletimi devreye girer ve bu nedenle sesimiz bize farklı gelir. Ayrıca, psikolojik etkiler de ses algımızı etkileyebilir; kendi sesimizi kayıttan duyduğumuzda, beklentimizle uyuşmadığı için olumsuz bir tepki verebiliriz.
Hayır, ses bilgisi ve ses olayı aynı şey değildir. Ses bilgisi, sözcüklerin temelini oluşturan sesleri, harfleri ve bunlarla ilgili kuralları ele alan ana başlıktır. Ses olayları ise, ses bilgisi başlığı altında incelenen, seslerin kelime ve heceleri oluştururken yer değiştirme, düşme, yumuşama, türeme gibi değişimler yaşamasıyla ortaya çıkan durumlardır.
Sağlık
Serumlu Kol kaç günde iyileşir?
Sergen Yalçın'ın kardeşi Gürsoy Yalçın ne kanseri?
Sağır engelliler hangi engel grubuna girer?
Sperm attıktan sonra penis neden küçülür?
Soya diyette neden yasak?
Sondanın diğer adı nedir?
Sigaradan dolayı ağız kokusuna hangi bitki iyi gelir?
Sedef hastalığı ilk nasıl başlar?
Sperm ve meni aynı şey mi?
Sodyum eksikliği nelere yol açar?
Siğilin kesin tanısı nasıl konur?
Sed ve sedasyon aynı mı?
Sevi Bebe anne yanı reflu yatağı iyi mi?
Sağlık raporunu aile hekimi verir mi?
Sol ayak neden daha önemli?
Serum indeksi kaç olmalı?
Sintgrafide hangi hastalıklar belli olur?
Sirke anası ne işe yarar?
Serbest T3 ve T4 normal değeri kaç olmalı?
Sezaryen sonrası karın ne zaman düzelir?
Sağlık ocağı verem testi nasıl yapılır?
Serebovasküler risk faktörleri nelerdir?
Sipro antibiyotik hangi grup ilaçtır?
Sibel Can 50 yaşında nasıl zayıfladı?
Sigara içtikten sonra mide neden ağrır?
Sefalosporin antibiyotik sefaleksin ne işe yarar?
Ses bozukluğu testi nasıl yapılır evde?
Sedef bitkisinin faydaları ve zararları nelerdir?
Sindirim sistemi olmasaydı ne olurdu?
Sağlıklı vajina nasıl olmalı?
Skrotum hastalıkları nelerdir?
Sezaryen sonrası gaz sancısı kaç gün sürer?
Sigara içmek boy uzamasını engeller mi?
Serum fizyolojik ile tuzlu su aynı şey mi?
Sinem kobal nasıl zayıfladı?
Sperm kıyafete bulaşınca ölür mü?
Siklik antidepresan nedir?
Sigara bırakma ilacı kaç ay kullanılır?
Sağlık sektöründe yapay zeka nasıl kullanılır?
SMA mama 1 mi 2 mi daha iyi?