Vardiya değişikliği, işçinin rızası olmadan yapılamaz
4857 sayılı İş Kanunu’nun. maddesi, işverenin iş sözleşmesinde esaslı bir değişiklik yapabilmesi için işçinin yazılı onayını alması gerektiğini açıkça düzenler
Sözlü rıza veya zımni kabul yeterli görülmez. Yazılı onay alınmadan yapılan değişiklikler geçersiz sayılır ve işçiye haklı nedenle iş akdini feshetme hakkı doğurur
İşçi vardiyalı çalışmak istemezse, işverenin onu vardiyalı çalıştırma zorunluluğu yoktur. Ancak, vardiyalı çalışma sistemi iş sözleşmesinde belirtilmişse veya işçi işe alınırken bu konuda anlaşılmışsa, işverenin işçinin onayını alması gerekir. Ayrıca, işçinin sürekli gece vardiyasında çalıştırılması da yasal olarak mümkün değildir; en fazla iki hafta üst üste gece vardiyasında çalıştırılabilir.
Gündüz çalışan bir işçi, işverenin tek taraflı kararıyla gece vardiyasına zorlanamaz. İş Kanunu'na göre, işçinin gece veya gündüz vardiyasının değiştirilmesi, çalışma koşullarında esaslı değişiklik olarak değerlendirilir ve bu tür değişiklikler işverenin tek taraflı kararıyla yapılamaz. Ancak, turizm, özel güvenlik ve sağlık hizmeti yürütülen işlerde işçi, yazılı onay vermesi şartıyla 7,5 saatin üzerinde gece mesaisinde çalıştırılabilir.
Vardiyalı çalışmak istemeyen işçinin tazminat alabilmesi için haklı bir gerekçe ile işten ayrılması gerekmektedir. İşçinin vardiyalı çalışmak istememesine bağlı tazminat hakkı şu durumlarda doğabilir: Sağlık nedenleri: İşçi, gece çalışması nedeniyle sağlığının bozulduğunu raporla belgeleyebilirse, işveren ona gündüz postasında uygun bir iş vermek zorundadır. İşverenin iş koşullarını uygulamaması: İşveren, çalışma saatlerinde veya vardiya sisteminde işçinin onayı olmadan değişiklik yaparsa, işçi bu durumu noter aracılığıyla feshetterek kıdem tazminatını talep edebilir. Tazminat hakkı için bir avukattan destek alınması önerilir.
Sürekli vardiya değişimi, iş akdini feshetme sebebi olabilir. İş Kanunu'na göre, işçilerin sürekli olarak aynı vardiyada çalıştırılması yasaktır. Ayrıca, işçilerin sürekli gece vardiyasında çalıştırılması da sağlık ve güvenlik açısından riskler oluşturduğundan, bu durumun iş akdinin feshi için geçerli bir sebep olduğu kabul edilmektedir. İş akdinin feshi durumunda, işçi kıdem tazminatı almaya hak kazanabilir. Bu tür durumlarda bir avukattan destek alınması önerilir.
İşçinin sürekli vardiyası, işverenin yapacağı değişiklik işçinin rızasına bağlı olarak değiştirilebilir. İşveren, vardiya değişikliğini yazılı olarak işçiye bildirmek zorundadır. Eğer işçi vardiya değişikliğini reddeder ve işveren sözleşmeyi feshederse, işçinin kıdem tazminatı ve işe iade davası açma hakkı bulunmaktadır.
Gece çalışan işçilerin bazı hakları: Sağlık Raporu: İşe başlamadan önce sağlık durumlarının gece çalışmasına uygun olduğuna dair rapor alınmalıdır. Periyodik Sağlık Kontrolü: En geç iki yılda bir defa periyodik sağlık kontrolünden geçilmelidir. Yeterli Aydınlatma: İşverence iş yerinin yeterli aydınlatılması sağlanmalıdır. Dinlenme Süresi: Gece ve gündüz postalarında iki haftalık nöbetleşme esası uygulanmalı, kesintisiz en az 11 saat dinlenme süresi sağlanmalıdır. Fazla Mesai Ücreti: Gece çalışmasında 7,5 saati aşan çalışmalar için fazla mesai ücreti ödenmelidir. Fesih Hakkı: Yazılı onay alınmadan 7,5 saatin üzerinde gece çalışması yapılması durumunda işçi, iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı alabilir. Gece çalışması yasak olan kişiler: 18 yaşını doldurmamış çocuk ve genç işçiler. Gebe ve yeni doğum yapmış, emziren kadın işçiler.
İşçinin vardiyayı reddetmesi, belirli koşullar altında haklı fesih olarak değerlendirilebilir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 22. maddesine göre, işveren çalışma koşullarında esaslı bir değişiklik yapmak istediğinde bunu yazılı olarak bildirmek zorundadır. Eğer işveren, işçinin reddetmesine rağmen değişikliği uygularsa, işçi iş sözleşmesini haklı nedenle feshedebilir ve kıdem tazminatı ile diğer haklarını talep edebilir. Bu nedenle, işçinin vardiya değişikliğini reddetmesi, işverenin bu değişikliği dayattığı ve işçinin aleyhine bir durum oluşturduğu takdirde haklı fesih sebebi olabilir.
Hukuk
Uzlaştırma ücreti nasıl hesaplanır?
Vardiya değişikliği işçinin rızası olmadan yapılabilir mi?
Vakıf arazisi olduğunu nasıl anlarız?
Tıp mezunu subay olabilir mi?
Türkiye Fransa arasında hangi antlaşmalar imzalandı?
Türkiye'de ilk silah sahibi olma yaşı kaç?
TTK 55/1-a-4 haksız rekabet nedir?
Uzman çavuş 30 gün izinde yol izni kaç gün?
Turan devletleri teşkilatı kaç üyesi var?
Türk usulü başkanlık sisteminde kabine nasıl oluşur?