Teşhis sanatının amacı , insan dışındaki varlıkları insan özellikleriyle donatarak anlatımı daha canlı ve etkileyici hale getirmektir
Edebi sanatların amacı, düşünceleri ve duyguları daha etkileyici, estetik ve çarpıcı bir şekilde ifade etmektir. Edebi sanatlar sayesinde: Okuyucunun hayal gücü harekete geçer. Metne derinlik ve anlam zenginliği katılır. Duygusal bağ kurulur. Anlatım daha çarpıcı ve akılda kalıcı hale gelir.
Edebi sanat türlerinden bazıları şunlardır: Mecaza dayalı söz sanatları. Anlamaya dayalı söz sanatları. Ayrıca, cinas, aliterasyon, asonans, ulama, seci, kalp, iştikak, akis, iade, tarsi, akrostiş, leb değmez gibi söze dayalı; balad, lirik, epik, dramatik, anlatı gibi şiir; trajedi, komedi, tarih, melodram, müzikal gibi drama; roman, novella, kısa hikaye gibi düzyazı gibi metin türleri de edebi sanat türleri arasında yer alır.
Edebi sanatların tespiti için aşağıdaki adımlar izlenmelidir: 1. Metin Analizi: Edebi sanatları bulmak için metne düzenli olarak ve genel sanat sınıflandırmalarından yola çıkarak açık ve kesin sorular yöneltilmelidir. 2. Sanatların Sınıflandırılması: Edebi sanatlar, troplar ve trop dışındaki figürler olarak iki ana gruba ayrılır. 3. Cins ve Tür Belirleme: Tespit edilen sanatların cins ve türlerini belirlemek gerekir. 4. Ayırt Edici Nitelikler: Sanatların ayırt edici niteliklerini hatırlamak önemlidir. Bazı edebi sanatların tespitinde yardımcı olabilecek örnekler: - "Üzüntü, zamanın kanatları üstünde uçar gider." cümlesinde kişileştirme (teşhis) sanatı vardır, çünkü üzüntü canlı bir varlık olarak düşünülmüştür. - "Gecenin siyah pelerini yıldızların gümüş düğmeleriyle süslüydü." cümlesinde Hüsn-i Talil sanatı kullanılmıştır, çünkü olayın gerçek sebebi yerine hayali bir sebep sunulmuştur.
Teşhis (kişileştirme) sanatı, insan dışındaki varlıklara (hayvanlar, doğa olayları, nesneler) insana ait özelliklerin aktarılmasıyla yapılan edebi bir sanattır. Bazı teşhis sanatı örnekleri: "Sevincinden ağlayan, gülen, haykıran rüzgâr / Kalplere sevinç, umut ve inanç getiriyor". "Dağ başını duman almış / Gümüş dere durmaz akar". "Ben öpmeden önce yanaklarını / Varsın teller, tüller, duvaklar öpsün". "Bir bulut gezer yayla yayla Anadolu’yu / Bir baştan başa selâm götürür". "Aynalar, bakmayın yüzüme dik dik / İşte yakalandık, kelepçelendik". "Kuşlar, senin uzak diyarlara gittiğini söylediler bana". "Konunun hassasiyeti nedeniyle kalemimin çok temkinli hareket ettiğini okurların fark etmişlerdir".
Söz sanatlarının amacı, ifade edilmek isteneni kelimelerin düz anlamlarının dışına çıkarak, daha etkili ve çarpıcı bir şekilde anlatmaktır. Söz sanatlarının bazı amaçları: Anlam derinliği: Metne anlam katmanları ekleyerek okuyucuya zengin bir deneyim sunmak. Estetik değer: Dilin estetik ve etkileyici bir şekilde kullanılmasını sağlamak. Duygusal bağ: Okuyucuda duygusal bir bağ kurmak. Dikkat çekme: Ses oyunları ve ahenk ile metnin akılda kalıcılığını artırmak.
Teşhis, insan dışındaki varlıkları insan özelliğiyle donatma, kişileştirme sanatıdır. Teşhis kelimesinin diğer anlamları: kim ya da ne olduğunu anlama, tanıma; belirleme; tanı. Teşhis sanatına örnek olarak şunlar verilebilir: "Sevincinden ağlayan, gülen, haykıran rüzgâr / Kalplere sevinç, umut ve inanç getiriyor". "Dağ başını duman almış / Gümüş dere durmaz akar". "Ben öpmeden önce yanaklarını / Varsın teller, tüller, duvaklar öpsün".
Tarama ve teşhis arasındaki fark şu şekildedir: Tarama. Teşhis. Örnekler: Mamografi. Topuk kanı testi.
Kültür ve Sanat
Tercüme-i Manzume kimin eseri?
Söz kesilirken nasıl konuşulur?
Teşkilat Mahsusada kimler vardı?
Teksas Katliamında Leatherface'in kökeni nedir?
Talas Savaşı'nı kim kazandı?
Sıla O Ses Türkiye jürisi mi?
Tarsus kazısında ne bulundu?
Taylan Kaya Ben Birde Hayallerim hangi akor?
Tektaş yüzük hangi parmağa takılır?
Teşhis sanatının amacı nedir?
Tan Taşçı Beş Dakika hangi albümde?
Suudi Arabistan'ın eski bayrağı nasıldı?
Sırça Köşk'teki karakterler kimlerdir?
Telemak kimin eseri?
Terea sigara hangi ülkenin malı?
Thor neden Odin'in oğlu değil?
Tahir ile zühre nasıl kavuştular?
Tarsus donuktaş hangi uygarlığa aittir?
Tarihi yapı ve tarihi nesne aynı şey mi?
Tarihte ilk Kürt şair kimdir?
Teoman'ın çocuğu kimden?
Telmih nedir ve örnekleri?
Teatrik ve teatral aynı mı?
Tayt neden Türk icadı?
Tazarruname Sinan Paşa kimdir?
Sıcak renkler hangileri?
St. Petersburg Katerina sarayı neden önemli?
Tarihi yarımadada kaç sarnıç var?
Sünnet organizasyonunda neler yapılır?
Stand görsel nedir?
Soğuk Deri ne anlatıyor?
Tango'da boncuk ne demek?
Sütçü imamın memleketi neden Kahramanmaraş?
Söylence nedir?
Suudi Arabistan'ın kaç tane bayrağı var?
Teoman'ın Gönülçelen albümünde neden Şebnem Ferah var?
Tango öğrenmek için hangi Telegram kanalı?
Su tanrıçası kimdir?
Sütçü imam neden milli kahraman ilan edildi?
Sütun bacak ne demek?